Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Zoo werd Denemarken voor een groot gedeelte gewonnen voor de zaak van het Protestantisme.

Als reformator trad op: Hans Tansen, een leerling van Luther. Koning Christiaan III gaf in 1537 de wettelijke sanctie aan de Reformatie. Hij wist door zijn gezag en optreden ook Noorwegen te brengen tot de Reformatie. In Zweden was het vooral koning Gustaaf Wasa, die den tegenstand der bisschoppen brak en in 1527 op den Rijksdag te Westeras aan de Reformatie de overwinning bezorgde. Ook in de Oostzee-provinciën (Lijfland, Estland, enz.) drong Luthers invloed door. In al deze landen werd de Augsburgsche Confessie als belijdenis aanvaard. De landsheer was in zijn kwaliteit hoofd der kerk.

III. De Calvinistische Reformatie drong door :

1. in Fr ankrij k. Frans I moedigde de Reformatie aan in Duitschland, om politieke redenen, maar stond haar tegen in eigen land, gesteund door de machtige hertogen der Guisen, zes in getal. De Protestanten, hier Hugenoten genoemd, werden allengs sterker. Een tak van de koninklijke familie, de Bourbons van Navarre, sloot zich bij de Hugenoten (afleiding van den naam onzeker) aan. De edele admiraal Caspar de Coligny met zijn dochter Louise. 1559 de eerste generale Synode gehouden. De Gallische Confessie, geheel in Calvijn's geest opgesteld, als belijdenisgeschrift aangenomen, 40 artikelen.

2. Engeland en Schotland. Wiclif had hier voorbereidend gearbeid. Hendrik VIII, humanist, vereerder van Erasmus, had den strijd met Luther gewaagd. Door den paus beloond. Om een echtscheiding en een voorgenomen huwelijk echter in strijd met den paus geraakt, scheurde hij de Engelsche kerk los van den paus en verklaarde haar tot nationale kerk. Rooinschen en Protestanten werden vervolgd 1533 v.v. Door Thomas Cramner, aartsbisschop van Canterbury, werd na Hendrik's dood het werk der Zwitsersche Reformatie ingevoerd. Catechismus opgesteld en voor den eeredienst het „Book of common prayers" gegeven. Zoo bleef het tot ^ 1555, toen Maria, de bloedige, den troon besteeg en de Contra-Reformatie aanving.

De Reformator van Schotland is John Knox, vurig prediker, man van onverzettelijken wil. Onversaagd arbeidde hij, gevormd door het lezen der Heilige Schrift en de werken van Augustinus. Gevangen genomen en naar de

Sluiten