Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Ommen, Dalfsen door Van Raalte.

In Gelderland: Hattem, Heerde, Apeldoorn, Beekbergen en Wanneperveen, alle door Briimiiielkainp.

In Friesland ging Van Yelzen voor, Holland in en Utrecht Scholte, in Zeeland Building, in Brabant (Jezelle Meerburg. In 1836 bedroeg het aantal der geseheidenen ruim 4000.

2. Ondervonden de Afgescheidenen ook tegenstand?

Nederland, dat zicli eens om vrijheid van geweten en godsdienst vrij vocht van Spanje, heeft in het begin der 19e eeuw op treurige wijze die vrijheid door allerhande maatregelen aan de Afgescheidenen ontnomen.

Eene vervolging brak tegen de Afgescheidenen uit. Met geldboeten, gevangenis en inlegering van soldaten werden zij gestraft. De Cock zat drie maanden te Groningen gevangen en moest 150 gulden boete betalen.

Een der afgescheiden predikanten uit dien tijd schrijft: „Deze maatregelen werden nagenoeg algemeen toegejuicht en door het volk bevorderd. Rijken en armen, aanzienlijken en geringen, godsdienstige en gewetenlooze menschen, geleerden en onkundigen, de meest behoudenden en de meest vrijzinnigen, allen, zonder onderscheid, vereenigden zich, spanden samen, om de Christelijke Gereformeerde gemeenten, kon het zijn, te fnuiken en uit te roeien. Werden er openbare samenkomsten der gemeente gehouden, waar gepredikt werd, ieder moest het toestemmen, in den geest der Gereformeerde vaderen, waar psalmen werden gezongen en gebeden werd, ook voor den koning en zijn huis, dan verschenen er menigmaal burgemeesters en grietmannen met veldwachters en andere ambtenaren om de vergaderingen te verstoren. Soldaten en dragonders werden gebruikt en lieten zich gebruiken om onder aanvoering van vloekende officieren met de bajonet of de bloote sabel de weerlooze mannen en vrouwen uiten te jagen."

Twee rechtbanken, die van Amsterdam en Heerenveen, maakten eene gunstige uitzondering, maar anders wisten de rechters het wetboek van strafrecht, afkomstig van Napoleon, zóó uit te leggen, dat de Afgescheidenen schuldig werden verklaard.

3. Hoe hielden zich de vrienden tegenover de Scheiding?

De meeste Vrienden, mannen van den Reveil, en ook vele

Sluiten