Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Dienovereenkomstig verdiept zich ook het ideaal der verdraagzaamheid. Nu gaat het niet meer alleen om de grootmoedigheid van hart en den onbevooroordeelden kijk, maar om den principieelen eerbied voor wat anders is dan wij zelf zijn. Om een beoordeeling van menschen en verhoudingen, nooit van ons uit, steeds van hen zelf uit: de verdraagzaamheid mondt uit in wijsheid en liefdevolle erkenning van de veelvormigheid in Gods Schepping.

Vrijheid — dat gaat men dan toepassen op allerlei gebied. Gun aan het kind zijn vrijheid; laat het zijn eigen sfeer. Leg het niet den druk uwer volwassen meeningen en conventies op. Breng het kind tot zichzelf. Schep het de mogelijkheid, naar eigen innerlijke wet te leven en te groeien. Daar raakt gij aan een der belangrijkste wortels onzer Jeugdbeweging!

Gun aan het bedrijfsleven zijn onbeperkte vrijheid. De wedijver van belangen en begaafdheden moet maar aangemoedigd worden, opdat de grootste inspanning ook het grootste voordeel verwerve.

Nu blijkt het, dat radicale toepassing van dezen eisch het tegendeel bewerkt, van wat zij beoogt. Dus komt er correctie op: overheidscontrole, staatsbemoeienis. Maar ook die slechts dan en daarom: dat de vrijheid van het geheel niet door te groote vrijheid van enkelen worden benadeeld. Om de vrijheid blijft het echter ook dan nog steeds gaan. Maar zij heeft een verdieping gekregen. Want door de vrijheid van het geheel tegenover die der enkelingen te stellen, wordt erkend, dat ook „het geheel" een positieve macht is. Achter deze erkenning ligt een nieuw ontwaakt gemeenschapsbesef. Besef van gemeenschap is den mensch van oudsher ingeschapen. Maar de gemeenschap, die uit het vrijheidsverlangen stamt, is pas waarlijk broederschap. Op dit gebied voelt onze tijd ook weer anders dan de vorige eeuw: de echte vrijheid beleeft de mensch niet door zich los te maken uit de maatschappij, maar door uit eigen keuze de gemeenschap te dienen. Het is deze gedachte van een zelf gekozen broederschap, die reeds de Remonstranten in de 17e eeuw leidde, x) en die ook thans de stille stuwkracht is èn voor onze geloofsprediking èn voor onze wereldbeschouwing — meest van al voor de dagelij ksche practijk van ons gewone menschenleven.

Of neem: de constitutioneele regeering svorm en het zelfbeschikkingsrecht der

1) Men zie de inleiding van dit boekje.

Sluiten