Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

wat de verschillende Hervormers? Wat is het groote verschil tusschen de Kerk der middeleeuwen en die der nieuwe geschiedenis?

Welken invloed heeft de uitvinding der boekdrukkunst op de Hervorming gehad? Waarom was het huwelijk van Luther zulk een gewichtige gebeurtenis? (Denk aan het Coelibaat). Heeft Luther ook iets gedaan voor het Christelijk onderwijs?

Waar vindt men thans vooral de Luthersche Kerk? Scheidden de hervormers zich af van de Kerk of werden ze door de hierarchie uitgeworpen?

Welke punten aan overeenkomst vindt men in dat opzicht tusschen dé reformatie van 1517 en de „afscheiding" in 1834 en de „doleantie" in 1886?

XIII. Calvijn en de Calvinisten.

Punten van behandeling: Leven van Calvijn (1509—1564), geboren te Noyon in Frankrijk.

Eerst gestudeerd in de theologie, toen in de rechten, later weer in de theologie. (Overeenkomst met Luther in dit opzicht).

Vlucht' in 1533 naar Genève. In aanraking met Farel, die hier reeds met Vinet arbeidde. Strijd tegen de Libertijnen. (Hun strijd uiteenzetten).

In 1538 verdreven. Een tijdlang in Straatsburg. In 1541 terug.

Godsdienstige en maatschappelijke hervorming in Genève.

Zijne denkbeelden vooral neergelegd in zijn beroemd werk „Institutio Religionis Christianae".

Strijd tegen de Zwinglianen. Hoogeschool gesticht (ook voor ons land van veel belang), Theodorus Beza.

Tweede Helvetische Confessie door Bullinger.

Betrekking met Melanchton. Zijn houding in het proces van Servet.

Calvijn en Luther verschilden vooral in: de beschouwing over het avondmaal, de kerkregeering (de Luthersche Kerk heefteen episcopaalsch bestuur, de Calvinisten hebben een presbyteriaansche regeering), in de ambten en den eeredienst, gebouwen, verhouding tusschen Kerk en Staat, enz.

De democratische regeeringsvorm in Kerk en Staat heeft zijn oorsprong in het Calvinisme. De wortel van het Constitutioneele Staatsrecht ligt niet in het volk, maar in God. De Vorst regeert bij de Gratie Gods. De Staatsvorm is bij Calvijn product der historie en kan zoowel monarchaal als republikeinsch zijn.

Calvijn was zelf republikeinsch gezind.

De Kerk moet in leer en inrichting vrij zijn van den Staat.

(Wanneer heeft de Geref. Kerk in ons land dit standpunt verlaten ?)

De Overheid draagt het zwaard.

Het Calvinisme is het zuiverst ontwikkeld in ons land. (Verklaar dit verschijnsel). Het was de hoogste ontwikkelingsvorm van het godsdienstig staatkundig beginsel der 16e eeuw, en heeft ons land krachtig gemaakt in den strijd tegen Spanje.

Sluiten