Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

XVIII. Strijd van de Vereenigde Nederlanden tegen Spanje (1573-1579). .

1. Punten van behandeling:

a. Gevolgen van den dood van Requesens. (Muiterij der Spaansche soldaten. Holland en Zeeland ontruimd, Spaansche furie).

b. Pacificatie van Gent, (verbond tusschen de 15 Ned. gewesten met het hoofddoel de Spaansche troepen te verdrijven). De Roomsch-Katholieke leer zou gehandhaafd worden. Gericht tegen de soldaten, maar niet tegen den Koning.

c. Don Juan, landvoogd van Filips II (1576—1578). Zijn karakter. Hij kwam met den last om zoo veel mogelijk toe te geven om den vrede te herstellen. Was dit gelukt, dan zou de vervolging tegen de Hervormden opnieuw begonnen zijn. Dit doorzag de Prins. Vandaar de goede bedoelingen van Don Juan in een zwart daglicht geplaatst en wantrouwen tegen hem gewekt.

Zijn macht was erg besnoeid. (Bewijzen).

Unie van Brussel (vooral tusschen Roomschen en Protestanten) waarop spoedig volgde het Eeuwig Edict. Verzoening tusschen de Staten en Don Juan, tegen den zin van den Prins en Holland en Zeeland. Woelingen der Gereformeerden in Vlaanderen. Aanslag van Don Juan op Namen.

d. Vreemde hulp.

Matthias landvoogd (gekozen door den Adel in Zuid-Nederland). Om den Prins tegen te werken; doch de Prins weet hem te gebruiken om nader bij zijn doel te komen. In dit tijdperk beginnen de Staten meer en meer als Souverein op te treden. De Prins zoekt hulp bij Frankrijk.

De Hertog van Anjou wordt beschermer van de vrijheid der Nederlanden.

Verbintenis met Protestantsche Vorsten.

Dit wordt oorzaak, dat de Waalsche gewesten zich afscheiden van de Noordelijke en verzoening zoeken met den Koning.

De Gereformeerden halen uit vrees voor Franschen en Roomschen invloed Hertog Casimir van de Paltz in het land. Hierdoor ontstaat vooral verbittering onder de Roomschen.

Vragen: Welk verschil is er tusschen den last door Filips aan Alva gegeven en dien, welke gegeven werd aan Requesens en Don Juan?

Welke der landvoogden zou voor ons land de gevaarlijkste geweest zijn, en waarom?

Was de pacificatie tegen het wettig gezag gericht o! slechts tegen de onwettige handelingen der werktuigen van het gezag?

Hoe verklaart men de houding van Prins Willem ten opzichte van Don Juan en Matthias?

Zou men de Unie van Brussel niet een verdrag der godsdienstige richtingen en het Eeuwig edict een staatkundig verdrag kunnen noemen?

Is de beschuldiging tegen den Prins ingebracht, dat hij te verdraagzaam was, gegrond? Hoe kwam men er toe?

Sluiten