Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

b. Oplegging van stilzwijgen aan den contra-Remonstranten.

c. Uitdrijving van dezen wegens hun ongehoorzaamheid.

d. Verbod van afzonderlijke godsdienstoefeningen, op grond of van de waarheid der nieuwe leer (het Remonstrantisme), of althans van de onbeduidendheid van 't verschil, zooals men zei. De regeering, partij kiezende voor de Arminianerij, kwam in

botsing met het volk, met zijne geloofsovertuiging, welke den weerstand tegen Spanje bezield had.

In den grond der zaak was deze strijd dus voortzetting van den strijd over Religie en gewetensvrijheid onder gewijzigden vorm.

Bijkans alleen in Holland en Utrecht Arminiarij. Des te meer hielden de Staten van Holland vast aan gewestelijke souvereiniteit Hoiland beriep zich op art. 13 der Unie, volgens hetwelk Holland en Zeeland in den godsdienst naar goedvinden mochten handelen, doch men merkte terecht op, dat deze bepaling ten behoeve van den Gereformeerden godsdienst was gemaakt, totdat deze ook in de andere gewesten zou zijn ingevoerd.

Arminius beweerde, dat er herziening (revisie) van de geloofsbelijdenis bepaald moest plaats hebben, de contra-Remonstranten, dat ze plaats hebben mocht.In 1608 waren Arminius en Gomarus voor den Hoogen Raad. Gomarus verklaart, dat kerkelijke zaken kerkelijk behandeld moeten worden.

Vraag 1. Hoe komt het dat de kerkelijke vraagstukken heel onze geschiedenis door gedurig de politiek beheerschen?

Toon aan, dat dit met de vorming van onzen Staat èn tijdens Karei den Groote, èn tijdens de reformatie in verband staat.

2. Wat is een Synode? Laat duidelijk uitkomen, dat ze geen vergadering is van predikanten en ouderlingen, maar van kerken.

De le Synode Hand. 15.

3. Hoe werd toch een algemeene opstand tegen Oldenbarneveld voorkomen.

Maak duidelijk, dat de staatsgreep van Maurits te Utrecht met de waardgelders de uiting van den volkswil was, en dat het onbepaalde vertrouwen, dat ons volk in Oranje stelde, zulk een opstand voorkwam.

XXVI. Twaalfjarig Bestand (1609—1621) (2).

20 Aug. 1609 Arminius en Gomarus voor de Staten van Holland. Als Arminius sprak, aller ooren en oogen geopend; als Gomarus sprak, liet men de hoofden meest hangen. In dat jaar stierf Arminius. Vorstius in zijne plaats — hoogleeraar te Steinfurt — zeer geleerd, doch reeds door de Heidelbergsche Academie wegens onzuiverheid in de leer gecensureerd. In 1611 kwam Gomarus te Middelburg, later te Suameer en in 1618 te Groningen.

Vorstius wijkt naar Gouda. Polyander, rechtzinnig en Episcopius remonstrantsch hoogleeraar te Leiden.

In Jan. 1610 kwam de Remonstrantie aan de Staten van Holland.

Sluiten