Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

den Prins, maar werd ook overgestort in de harten van het volk, dat God dankte voor de verheffing van den Prins. Gods zegen rustte op de wapenen van ons volk; de vijanden moesten achtereenvolgens wijken. Een enkele afwijking van de goede richting — zeer wel te verklaren, maar daarom nog volstrekt niet goed te keuren — was de moord op de De Witten gepleegd in 1672. In al zijn arbeid werd Willem krachtig gesteund door zijne Godvruchtige vrouw, Maria, dochter van Jacobus II van Engeland.

Zij was eene vrouw, die veel las en werkte; tot zelfs de kerkgeschiedenis van Eusebius las zij, zij trachtte zijner waard te wezen. Zij was de weldoende engel aan zijn zij. Maria's vader had alles gedaan, wat hij kon, om haar ongelukkig te maken, o. a. ook door haar Roomsch te willen maken.

Hier werpe men ook even een blik op onze Vaderlandsche Kerkgeschiedenis, vooral ook te Utrecht, en verhelde haar iets van den Godzaligen leeraar Ds. Jodocus van Lodenstein en Teelink, Van de Velde e. a.

Vraag 1. Wat waren de oorzaken van den strijd tegen de vier vijanden van 1672.

2. Wat.weet ge van den gang van zaken in de oorlogen?

3. Hoe kwam het, dat Engeland reeds in 1674 den vrede met ons sloot en Frankrijk eerst in 1678?

4. Hoe was de toestand van ons land in 1672?

5. Verklaar dien uit het bewind van De Witt.

6. Wie was Rabenhaupt, en waar komt hij voor?

7. Waarom was de inneming van Bonn in 1673 zoo gewichtig?

XXXIX. Spaansche Successiekrijg. 1702—1713.

Willem III had tot levensdoel: vrijheid van godsdienst en handhaving van de voorrechten en privilegiën des volks. Dit bracht hem gedurig in strijd met Frankrijk, welks koning, Lodewijk XIV, steeds naar uitbreiding van macht en vervolging der Protestanten streefde. Naar den vrede van Rijswijk, 1797, waren de oogen van velen op Spanje gericht. Weldra zou daarover een bloedige strijd gestreden worden.

Spanje's koning, Karei II, was zwak en kinderloos. Erfgenamen konden zijn: de keurprins van Beieren, een aarthertog van Oostenrijk en een Fransche Prins.

Lodewijk XIV sloeg een verdelingsverdrag voor; — door Willem III aangenomen. De keurprins zou Spanje, de Zuidelijke Nederlanden en de koloniën krijgen; de aartshertog het Milaneesche en de Fransche prins Napels en Sicilië. Den 6den Februari 1699 overleed de keurprins. Bij een tweede verdrag kreeg de aartshertog Spanje, België en de koloniën en zoo waren wij voor Frankrijk gedekt.

Karei II overleed in 1700 en heeft Filips van Anjou als universeel erfgenaam benoemd,

Sluiten