Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

wetsherziening. De ministers traden af. Eene commissie, Thorbecke Donker Curtius en anderen, werd benoemd om een concept grondwet samen te stellen. Na eenige wijziging werd de nieuwe grondwet den 3den November 1848 plechtig afgekondigd. Zij telde 12 afdeelingen. De voornaamste bepalingen zijn:

a. De leden der Eerste Kamer worden door de Prov. Staten gekozen. Zij hebben 9 jaren zitting en ontvangen alleen vergoeding van reiskosten. Vroeger f 3000.

b. De leden der Tweede Kamer en de Prov. Staten worden rechtstreeks door de kiezers gekozen. De eersten voor 5, de anderen voor 6 jaren.

c. Kiezers zijn de mannelijke meerderjarige Nederlanders, die van f 20 tot f 160 directe belasting betalen.

d. Verkiesbaar zijn voor leden der Eerste Kamer de hoogst aangeslagenen, voor de Tweede Kamer alle Nederlanders boven 30 jaar, in het bezit der burgerschapsrechten.

e. Alle burgers hebben het recht van petitie (verzoekschrift).

f. De leden der Tweede Kamer hebben het recht: 1 van amendement (verandering in wetsvoorstellen); 2 van initiatief (het voorstellen van wetten); 3. van interpellatie (het vragen van toelichtingen).

g. Vrijheid van onderwijs (scholen stichten op eigen kosten).

h. Vrijheid van vereeniging of vergadering.

i. De gemeenteraden door de kiezers gekozen; hiervoor waren kiezers, die van f 10 tot f 80 directe belasting betaalden.

Vraag. Hoe komt het, dat de grondwet zoo dikwijls is gewijzigd en de grondwet, op Sinaï afgekondigd, nog geldt?

LUI. Willem III. 1849—1890.

Bij den onverwachten dood van koning Willem II was de Kroonprins in Engeland. Hij kwam spoedig over en werd den 12den Mei. plechtig ingehuldigd.

Als koning hield hij zich altijd streng binnen de door de grondwet gestelde perken. Sedert de invoering der Grondwet van '48 werd er behoefte gevoeld aan overeenstemming der ministers in het te volgen regeeringsbeleid. Dit noemde men homogeniteit.

Drie keer trad de man van Grondwetsherziening. Mr. J. R. Thorbecke, als hoofd van het Ministerie op, nl. '49—'53; '62—'65 en '71—'72, 't jaar van zijn dood.

Vele wetten kwamen tot stand, als kieswet, gemeentewet, Wet op het middelbaar onderwijs in '63, oprichting van Hoogere Burgerscholen met 3- en 5-jarigen cursus. Afschaffing der slavernij in 't zelfde jaar in West-Indië, waarvoor 120 mill. gulden toegestaan werden door de Staten Generaal als schadeloosstelling aan de bezitters. En tijdens zijn laatste optreden werd het gezantschap bij den Paus opgeheven.

Sluiten