Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

reuzencel of in een groepje cellen met bleeke kernen, welke als epithelioide cellen in de gewone kleuringen niet opvallen. Heel dikwijls is uit de oppervlakkige localisatie der bacillen in de verschillende praeparaten, een infectie vanuit het lumen van den darm te concludeeren (20).

In geval 16 wordt uitvoerig de gevonden darmzweer beschreven, waarvan de daaruit te trekken conclusies aan het slot van dit overzicht zullen worden besproken.

De muscularis mucosae is afwisselend plaatselijk verzwaard (vooral in de plooien), dan weer uitgerafeld door infiltratie of zeer dun uitgerekt. Soms is de muscularis mucosae bijna niet te herkennen als gevolg van de zeer sterke uiteenrafeling door het infiltraat. De veranderingen berusten naast verzwaring, (arbeidshypertrophie) in hoofdzaak op een infiltratie, die volkomen gelijk is aan die in de mucosa. Men vindt dan ook in volgens Ziehl-Neelsen gekleurde praeparaten in verschillende gevallen zeer veel cellen beladen met zuurvaste staafjes, waarbij sommige phagocyten (geval 33) sterk vertakte en gerekte vormen hebben aangenomen (mesenchymcellen).

De infiltratie in de submucosa is grootendeels beperkt tot de oppervlakkige gedeelten. Echter is zij in de door plooivorming uitstekende gedeelten soms meer diffuus. Ook hier vindt men dezelfde celtypen als in de mucosa, waarbij echter de lymphocyten overwegen en als regel slechts betrekkelijk weinig groepjes epithelioide cellen en reuzencellen worden waargenomen. Gezien de zoo juist beschreven veranderingen in de muscularis mucosae, vormt de infiltratie in de submucosa met die van de mucosa in uitgebreide gevallen vaak een min of meer massief geheel. Het oedeem is dikwijls diffuus in de geheele submucosa verdeeld, dan weer minder sterk ontwikkeld, dan weer in zeer geringe hoeveelheid aanwezig, ook plaatselijk treedt deze wisseling op.

Een enkele maal vindt men in de submucosa groote massieve velden van epithelioide cellen (gev. 16 en 41) met zeer veel bacillen. Zij zijn in het oppervlakkige gedeelte van de submucosa gelegen en sluiten weer via een geïnfiltreerde, vaak vrijwel onherkenbare muscularis mucosae aan de mucosa aan. In verschillende gevallen (25, 41, 42) worden specifieke veranderingen in lymphvaten en om grootere bloedvaten (perivasculaire lymphscheede)

9

Sluiten