Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

dat er weinig trachoom voorkomt. Joesoef vestigt er de aandacht op, dat in West Sumatra een gering aantal trachoomlijders werd gevonden.

Beschouwen we nu de onderzochte kampongs, zoo blijkt, dat in West Borneo 9 van de 31 onderzochte kampongs trachoomvrij zijn. Daarvan zijn 6 Dajaknederzettingen (alle gelegen in het moeilijk bereikbare binnenland en bewoond door z.g. Dajak Goenoeng — Bergdajaks).

6 van de 18 (33 y.3) der onderzochte Dajakkampongs is dus vrij van trachoom. De 3 andere onbesmette kampongs zijn Maleische nederzettingen (waarvan 13 in totaal), zoodat 23 % der Maleische kampongs trachoomvrij is.

Het hoogste percentage trachoom in de Dajakkampongs was ongev. 3 % (Angoes, Malajang, Saboeng) in de Maleische kampongs 11,1 % (Sambas).

In Midden-Java bleken alle 9 kampongs besmet, het minste 2 kampongs in het binnenland, het ergst het visschersdorp Soeghiwaras met 23,5 %, tërwijl in de andere dorpen de trachoomfrequentie schommelt om 20 %.

In Zuid-Celebes vond ik in alle 15 kampongs trachoom, het meeste op de hoofdplaats Sengkang (8,4 %) en het aangrenzende plaatsje Tempe (8,9 %). Op de andere plaatsen wisselden de trachoomfrequenties van 1—5,7 %.

Van de 47 Halmaheirasche kampongs bleken 13 (28 %) trachoomvrij, n.1. 9 kust- en 4 binnenlandsche kampongs.

Trachoomvrij vond ik dus van de

Da jak-kampongs 6 van de 18 (33 1/3 %),

Maleische kampongs 3 van de 13 (23 %),

Javaansche kampongs geen enkele,

Boegineesche kampongs geen enkele.

Alfoersche kampongs 13 van de 47 (28 %).

Bezien wij de trachoomvrije kampongs, zoo blijken zij bijna alle te zijn moeilijk bereikbare, vrij geisoleerd liggende plaatsen, of kleine, onbeteekenende kampongs met weinig verkeer. Dat geisoleerde ligging, en verkeer van belang is voor de besmetting van een plaats is meermalen in de trachoomliteratuur vermeld. Mijn bevinding, dat het vrijblijven van trachoom van de onderzochte kampongs hoofdzakelijk berust op de geisoleerde ligging en op den geringen graad van verkeer (zie aldaar) bevestigt het door Bakker vermelde voor Java.

Sluiten