Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ooi ons gevoelen (en opzigte van deze omslandigheid mede (e deelcn. De doorbraak der tanden moet allezins bij kinderen al» een physiologisch verschijnsel beschouwd worden , en behoort tot de ontwikkelingen van het ligchaam, die op zich zelve geene ziekten zijn, inaar het bij de minste aanleiding worden kunnen , zoo als dit door het te voorschijn komen en ophouden van de maandelijksche zuivering bevestigd wordt. Wanueer zulks nu, om ons bij het laatste voorbeeld te houden , op lateren leeftijd klaarblijkelijk plaats heeft, kan dit nog veel minder bij de tecdere bewerktuiging van het kind ontkend worden; want in dit levenstijdperk hebben er even zulke gewigtige veranderingen in de geheele bewerktuiging plaats als in het latere. Wil men het doorbreken der tanden nu enkel als een plaatselijk, zich slechts bij de kaken bepalend proces beschouwen, dan zoude zulks in twijfel kunnen getrokken worden; neemt men echter de met het doorbreken der tanden telkens in verband slaande ontwikkeling der hersenen mede in aanmerking (zoo als dit uit den veranderden vorm van het hoofd , het breedere voorhoofd , de meer volmaakte verrigtingen der zinswerkli.igen en de beginnende ontwikkeling van den geest bewezen wordt), dan komt het ziekelijk tanden krijgen voorzeker als minder raadselachtig voor. Voegen wij eindelijk nog daarbij, dat de ontwikkeling der tanden, daar zij zoo in de nabijheid der hersenen plaats heeft, veel ligter dan iedere andere ontwikkeling ziekelijk worden kan, zoo als ook het pijnlijke uitbreken der wijsheidskiezen bij volwassen en sterke gestellen bewijst , dan moet het ons begrijpelijk voorkomen , dat met dezelve dikwijls koorlsverschijnselen te voorschijn treden , zoo als deze bij ieder streven der natuur , b. v. tot het opwekken der crises , tot ettervorming enz. opgemerkt worden, inzonderheid wanneer gelijktijdig de sensibiliteit opgewekt en de aandrang van het bloed naar het hoofd vermeerderd is.

Ook hij het nog zoo gelukkig doorbreken der tanden , ontbreekt het toch nooit aan ziekteverschijnselen, die daardoor worden opgewekt, dat de verschillende stelsels van het ligchaam uit hun evenwigt geraken ; en dit erkennen wij uit de plaatselijk verhoogde irritabiliteit, de ziekelijk vermeerderde sensibiliteit, het consonsuele lijden (clxxxhi) van het darmkanaal (doorloop, gebrek aan eetlust, vermagering) der longen (hoest) enz. Daar nu de onderkenning der kinderziekten , inzonderheid in de eerste levensjaren voorzeker zeer moeijelijk is, hebben dikwijls geneeskundigen zelve de uiteenloopendste ziekten , omdat zij dezelve niet erkenden, voorliet gevolg verklaard van het tanden krijgen, en dezelve geheel verwaarloosd of verkeerd behandeld. Zoo als nu door iederen wetenschappelijken strijd de vooruitgang der wetenschap zelve bevorderd wordt, laai zich ook niet miskennen , dat door het zoo even aangevoerde de geneeskundigen op de begane fouten opmerkzaam gemaakt en begon-

(clxxxviii) Wij hebben reeds vroeger aangemerkt , dat de abnormale verschijnselen in het darmkanaal gedurende het tanden maken niet zoo geheel op rekening der sympathie moet worden gebragt , daar het darmkanaal zelf gedurende dit tijdsbestek insgelijks eene ontwikkelingsi ui puls ie erlangt, en dus idiopatisch lijdeii kan. Dit, gevoegd bij de gelijktijdige e\olutie der zenuwcentra , ent. maakt bet duidelijk dat de afwijkingen , vroeger aan de dentitic toegeschreven, eene aanmerkelijke bepcrkiug moeten undergaan. Fert.

Sluiten