Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Uit de verschijnselen , het beloop , den uitgang en de wijze Tan ontstaan der ziekte, komt men tot de onderkenning en de voorzegging van dezelve.

De onderkenning is de bepaling van het ziekteprodukt; de voorzegging is de bepaling van de gevolgen , die het ziekteprodukt ten laatste op de zieke bewerktuiging zal uitoefenen. Beiden nemen haar ontstaan uit de ontleeden natuurkundige verhoudingen van het ziekteprodukt.

Door de onmiskenbare overwinningen , die de therapie ook in zulke ziektevormen behaalt, wier ontleed- en natuurkundige verhoudingen het minst zijn opgespoord, heeft sedert de vroegste tijden de empirische methode in de geneeskunde , het zoogenaamde rationele empirismus , het overwigt gekregen , en is ieder wetenschappelijk onderzoek , inzonderheid de theoretische methode als nutteloos en schadelijk verbannen. En toch belooft juist het onderzoek in deze gevallen het zekerst de opsporing van algemeen geldige geneeskundige beginselen , en eene wetenschappelijke therapie kan nimmer anders dan uit de ontleed- en natuurkundige verhoudingen van het aan eenen ziektevorm ten gronde liggend ziekteprodukt ontwikkeld worden.

Hieruit volgt derhalve, dat ieder afzonderlijk deel der kliniek , indien deze een wezenlijk deel van die natuurwetenschap zal uitmaken, die wij geneeskunde noemen, uit de ontleed- en natuurkundige verhoudingen van het ziekteprodukt moet worden afgeleid.

In die gevallen, waarin zulks niet mogelijk is, omdat de ziektekundige ontleedkunde niet in slaat is het ziektevoortbrengsel aantetoonen , kunnen de verschijnselen aan het ziekbed wel bepaald , maar niet verklaard worden , en de kliniek mist alsdan eenen zekeren, waarneembaren grondslag.

Terwijl de ziektekundige ontleedkunde de ziekte naar het beginsel van overeenkomst, en de kliniek met behulp der ziektekundige natuurkunde, de verschijnselen der ziekte naar het beginsel van de oorzaken bepaalt , volgt de geneeskunde volmaakt dezelfde methode , als de andere natuurkundige wetenschappen.

Sluiten