Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Indien iemand dan is het de parapsycholoog, die de bittere waarheid van het „mundus vult decipi" maar al te vaak ervaart. Dit bedrog is het ware crux parapsychologiae en de strijd daartegen is daarom zoo onverkwikkelijk, omdat, in tegenstelling met die tegen de negativistisch ingestelde geleerde wereld der vorige eeuw, hij zoo onvruchtbaar is. Ik sprak zooeven van grof bedrog en dit is het dat het veelvuldigst is. In de praktijk komt het niet zoo vaak voor, dat een listige bedrieger met verfijnde hulpmiddelen tracht te ontsnappen aan de scherpe contröle van een geoefend onderzoeker; de bedriegelijke mediums zijn verstandiger, zij houden zich buiten schot en vieren hunne triomphen in die kringen, waar zij als begenadigd bemiddelaar tusschen menschen- en geestenwereld worden bewierookt. Een betreurenswaardig gevolg van dit alles is echter zeker, dat een groot deel vooral van het oudere onderzoekingsmateriaal zijn waarde voor ons heeft ingeboet, daar het uit een onontwarbaar mengsel van echte en bedriegelijke phaenomenen bestaat en menig belangrijk gegeven, vooral op het gebied der physische verschijnselen, alsnog haar twijfelachtig karakter heeft behouden. Het is zeker niet opwekkend, wanneer, soms zelfs na jarenlang onderzoek, het resultaat van onzen arbeid voorloopig nog slechts een non liquet zijn kan, maar ook hier blijkt ten slotte toch de juistheid van de oude overtuiging, dat de tijd de groote vriend der waarheid en de vijand van het bedrog is.

Er is nog een derde, kleine maar zeker niet onbelangrijke groep van tegenstanders, waarmede de parapsychologie zich, ditmaal in de toekomst, zal hebben te meten. Zij wordt voornamelijk gevormd door die philosophen, wier geheel in een systeem ingeleefde geest wordt onthutst door het onverwacht oprijzen van problemen, waarvoor in hun tot het einde toe doorwerkt denkstelsel geen plaats meer open is. Indien dan de drang der feiten te groot wordt, wordt het procédé toegepast, ze grif toe te geven, zelfs met al te suspecte gemakkelijkheid, maar .... er meteen alle diepere belangrijkheid aan te ontzeggen. Zoo laat zich bv. Ir. Wigersma in „de Idee",

Sluiten