Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ven. Ja, juist door dit uitzonderlijke karakter wordt hun waarde voor onze algemeene kennis zoo belangrijk, wijl zij ons dwingen dieper te graven om het verband te vinden met al het andere, dat schijnbaar zoo anders is en toch in eigenlijk wezen niet geheel anders zijn kan.

Vandaar dat de parapsychologie, als nieuwe wetenschap groeiende te midden van de andere, en met deze organisch verbonden, haar invloed uitstrekt over die andere. Zij neemt, evenals trouwens de psychologie, wanneer wij deze in niet al te beperkten zin opvatten, een eigenaardige positie in tusschen de natuurwetenschappen en de humanoria. Door hare experimenteele methoden met de eerste verwant, houdt zij door haar object verband met alle gebieden van menschelijke kermis. In de biologie geven de paraphysiologische phaenomenen grooten steun aan de neo-vitalistische opvattingen; wat de geneeskunde betreft, bestaat er kans, dat dezelfde processen ons in staat zullen stellen eenmaal het wezen der suggestieve genezing en der vis medicatrix naturae eenigermate te doen inzien. Indien ooit iets, dan zullen alleen de telekinetische en teleplasmatische verschijnselen, welker innige samenhang pas kort geleden werd ontdekt, als wij eenmaal tot hun juist begrip zijn doorgedrongen, ons licht kunnen verschaffen omtrent het oerprobleem van de verhouding geest-stof.

Niet minder vruchtbaar kondigt zich het doorwerken der parapsychologische gegevens aan op het gebied der geestelijke wetenschappen. In de historie, in de eerste plaats de historie der religie, zal de al te ver gaande kritiek die reeds aan ieder verhaal van een wonder het recht ontleende, de desbetreffende bron daarom alleen als onbetrouwbaar en minderwaardig te verwerpen, belangrijk moeten inbinden. Ik vond dit, hoewel aarzelend, reeds uitgedrukt in de rede van Dr. J. Th. Ubbink, uitgesproken bij de aanvaarding van het ambt van hoogleeraar in de theologie aan de Rijks-universiteit te Groningen: „Waar de houding der wetenschap ten opzichte van bovenzinnelijke manifestaties van het leven, van de krach-

Sluiten