Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

meent Freud „sexueel" te kunnen verklaren! Onder het lezen van zijn toelichtende verhaaltjes, dacht ik beurtelings: hoe kinderachtig, hoe laag bij den grond, hoe vèr-gezocht, hoe kan het in een menschenhoofd öp komen! En toch valt het niet te ontkennen, dat vooral dit gedeelte van de Freudsche leer op velen een grooten indruk heeft gemaakt; telkens weer moest ik het hooren, ook wel eens van medische zijde: „Daar zit toch ongetwijfeld wel wat goeds in; en al zou het nog zoo weinig zijn wat we op die manier van het onbewuste te weten kunnen komen, dan is dat, dunkt me, op zich zelf al reden genoeg om Freud onder de groote mannen te rangschikken en hem zijn „vieze bedenkseltjes" — zooals gij het belieft uit te drukken — niet al te kwalijk te nemen". Ja G. T., dat kreeg ik zeer dikwijls te hooren; en ook nu zal ik het antwoord niet schuldig blijven. Het goede in Freud's beweringen is niets anders dan overoude, eenvoudige en.... hoogst fatsoenlijke wijsheid, die maar zelden iets met sexualiteit te maken heeft. Met behulp van een reeks overbekende gezegden zal ik u dat duidelijk trachten te maken: „Daar denkt hij liever niet aan; daar kun je hem nooit over aan het spreken krijgen; daar draait hij altijd om heen; eindelijk komt de aap uit de mouw; waar het hart vol van is, daar loopt de mond van over, daar kan ze niet over zwijgen; nou hééft zij zich leelijk verpraat; géén wonder, dat ze telkens wat breekt, zij heeft immers haar hoofd bij iets anders; dat is nu eenmaal zijn stokpaardje; de ergste blinden zijn zij die niet willen zien; als het daarom gaat, dan houdt ie zich Oost-Indisch doof; dat is niets anders dan struisvogelpolitiek, enz., enz.

O zeker, van ouds is het bekend, dat bijna alle menschen zich in meerdere of mindere mate laten beïnvloeden door de hun ingeprente denkbeelden, hun tegenzin, hun voorliefde, hun valsche schaamte, hun kliekgeest, hun politieke overtuiging, enz., enz.; en óók dat menigeen zich daar wel eens gehéél door laat beheerschen, zelfs al hangt er nog zooveel van af; ja, al gaat het om duizenden menschenlevens

Sluiten