Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Voorts kau men vergelijkingen treffen:

eenerzijds met p.p. van dezelfde ethnische groep, doch uit een milieu waar de voorwaarden voor het onderzoek gunstiger liggen (dus bv. tusschen menschen uit de desa en stedelingen die geregeld met Europeanen in aanraking komen),

anderzijds met p.p. van een andere ethnische groep onder soortgelijke verhoudingen, (dus bv. tusschen Atjehers en Javanen),

terwijl men tenslotte in al die gevallen de experimenteele gegevens natuurlijk telkens zal toetsen, aan hetgeen er over de gepostuleerde dispositioneele eigenaardigheid in den dagelijkschen omgang met die menschen eventueel reeds kon worden aangeteekend.

Of men er langs dezen weg op den duur in zal slagen voor het stelling nemen tot tests1) te komen van werkelijk psychographische waarde, moet de toekomst leeren. In dit opzicht is men op het meer omgrensde gebied B — waar men er slechts mee te rade gaat hoe de taak intellectueel wordt verwerkt — uiteraard reeds verder gevorderd.

Het onderzoek leerde hier vooreerst, dat men bij kinderen van om en bij het jaar in de ontwikkeling van hun begrip voor afbeeldingen drie stadiën kan onderkennen 2). In den beginne zijn de plaatjes voor het kind nog niet anders dan mooi gekleurde papiertjes, waarnaar het kan grijpen en die zich prettig laten verscheuren. Niet lang daarna echter gaat het ze herkennen, maar behandelt ze dan eerst nog juist als de dingen zelf; het is dan bv. voor een prentje van een kat even bang als voor het dier in werkelijkheid. Eerst in de 3° phase leert het kind het onderscheid daartusschen, en kr\jgt het begrip voor wat Bühler „die Darstellungsfunktion" van de plaat noemt; het begrip dus dat zulk een plaat slechts een „afbeel-

1) Wij krijgen in onze taal behoefte aan een goed woord voor het Engelsche „test" (zie Charivarius in de Groene Amsterdammer van 9 December 1922). Mij dunkt dat de bedoeling liet best wordt weergegeven door „toetssteen"; meervoud „toetsmateriaal" of „toetsstukken"; de proefneming zelf door „toetsen, toetsing, den toets".

2) Ygl. K. Bühler, Die geistige Kntwickelung des Kindes, 2e Auflage, Jena, Gustaf Fischer 1921, S. 147.

Sluiten