is toegevoegd aan uw favorieten.

De ziekten van hart en bloedvaten

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

microscopisch onderzoek, zelden normaal gevonden. Teekenen van myodegeneratio cordis ontbreken slechts bij uitzondering, hetgeen wel strookt met de klinische ervaring, die leert, dat de meeste lijders aan een aneurysma over een weinig krachtige hartspier beschikken.

De klinische verschijnselen worden beheerscht door het stadium der ziekte, de richting waarin, en de snelheid waarmede zich de aneurysmatische zak ontwikkelt. Van deze laatste factoren hangt het af, of aan de omringende organen al dan niet de gelegenheid geboden wordt, zich aan te passen aan de ruimtebeperking. Ook de complicatie met andere gebreken (aortainsufficiëntie, chronische nephritis, endocarditis, zieke hartspier, longcomplicaties) heeft grooten invloed op de symptomatologie van het aorta-aneurysma.

Om praktische redenen verdeelt men de verschijnselen het best in subjectieve en objectieve.

Als subjectief verschijnsel pleegt de pijn in de borst, of in den rug of schouder, soms zelfs in den hals, op den voorgrond te treden. Een geheel pijnloos aneurysma moet als uitzondering worden beschouwd. Nu eens zijn de pijnen aanhoudend, dan weer bij paroxysmen als bij neuralgieën. Deze verschillen hangen santen met de oorzaak: nu eens zijn het feitelijke vaatwandpijnen, doch in den regel is druk op zenuwen, op de Nn. intercostales (intercostaalneuralgie), op den plexus cardiacus met zijn vele sensibele zenuwen en anastomosen en daardoor klassieke uitstralingen der pijnen naar elders, de oorzaak van de soms duldelooze pijnen. Pijnen als bij angina pectoris zijn wel van de zieke aorta afhankelijk en als echte vaatpijnen te beschouwen. Pijnen in den rug en tusschen de schouderbladen komen voornamelijk bij het aneurysma van de aorta descendens voor, dat zich naar achteren ontwikkelt. In het algemeen vermeerderen de'pijnen bij beweging en onder nerveuze invloeden. In enkele gevallen, waar de wervelkolom door een zich naar achteren ontwikkelend aneurysma in de knel komt, komen typische wortelpijnen voor. Zelfs het ruggemerg kan hierbij in den druk komen met alle gevolgen van dien (paraplegie), nadat de wervel-

/