Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

gen om de oogen, dan weer zijn zij frisch en blozend, doch vertoonen merkwaardige grove trekken. Slechts weinig vrouwen behouden hun zelfde uiterlijk. Na het kraambed echter verdwijnen deze veranderingen om weer voor het vroegere uiterlijk'plaats te maken. Veel vrouwen, vooral na de eerste bevalling, worden zelfs opvallend knapper en zien er veel frisscher uit dan voorheen.

Bijzonder merkwaardig is de misselijkheid, die een haast nimmer ontbrekend begeleidend verschijnsel der zwangerschap en gewoonlijk het eerste teeken vormt. Zij treedt hoofdzakelijk in de morgenuren op, doch doet zich in veel gevallen ook in den loop van den dag voor. Bij toenemende misselijkheid ontstaat dikwijls braken, dat bij eene eerste zwangerschap gewoonlijk nooit ontbreekt, terwijl het bij vrouwen, die reeds gebaard hebben, geheel kan uitblijven. Het ti*eedt eveneens des morgens op, herhaalt zich echter in veel gevallen meermalen daags, zoodat de voedingstoestand er zeer onder lijden kan. In het algemeen echter wordt het zonder nadeel verdragen, afgezien van het hinderlijke onwelzijn van het oogenblik. Het houdt zoo goed als steeds in het midden der zwangerschap op. Duurt het echter ook na dit tijdstip voort, dan kunnen zich ernstige stoornissen voordoen, die zeer nadeelig voor het lichaam zijn. Het zoogenaamde aanhoudende hardnekkig braken is eene der gevaarlijkste complicatie's der zwangerschap en alleen door de kunstmatige vroeggeboorte te verhelpen.

Stoornissen in het zenuwstelsel ontbreken zelden, zonder echter voor de zwangerschap karakteristiek te zijn. Zeer dikwijls doet zich hoofd- en kiespijn voor. Later treden veelvuldig lendenpijn en ischias op, ontstaande door den druk der baarmoeder op de bekkenzenuwen. Vooral de ischias (neuralgie der heupzenuwen) kan zich over het geheele been uitstrekken en zeer pijnlijk worden.

Zeer merkwaardig zijn de zoogenaamde perverse neigingen der zwangeren. Men verstaat hieronder de hartstochtelijke trek in zekere voedings- en genotmiddelen, die overigens volstrekt niet zoo begeerenswaardig of zelfs ongezond en walgelijk zijn. Het meest doet zich een tamelijk onschuldige trek in zure dingen voor.

Het gemoedsleven der vrouw wordt door de zwangerschap zeer beinvloed. De stemnling verandert zeer dikwijls, vooral tijdens de eerste zwangerschap. Op eene vroolijke opgewekte stemming volgt: plotseling diepe neerslachtigheid, die niet zelden in een hevige huilbui overgaat. Dooreèngenomen kan men opmerken, dat de meeste vrouwen in dezen toestand veel ernstiger worden en tot nadenken en inkeer in zich zelf neigen, want de naderende bevalling zien zelfs de dapperste vrouwen met angst en vrees tegemoet. Opmerkelijk is het, dat het

Sluiten