Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Aetiologie en beteekenis van endocrine organen

1. Geslachtsorganen

Bij de echte pubertas praecox, waarbij de geslachtsklieren voor den leeftijd te sterk ontwikkeld zijn, waar eventueel te vroeg polluties met spermatozoën of menstruatie en ovulatie optreden en de secundaire geslachtskenmerken passen bij het werkelijke geslacht, moet in een deel der gevallen de oorzaak gezocht worden in een aandoening der geslachtsklieren. Meestal is het een tumor van bal of eierstok; den oorzakelijken samenhang mag men aannemen, omdat na exstirpatie van het gezwel de verschijnselen verdwijnen of minder sterk worden, zoodat dus erecties en polluties resp. de menstruatie ophouden, baard en snor uitvallen en uitwendige genitalia kleiner worden of tenminste ophouden te groeien.

Een enkelen keer ontstaan bij gezwellen van het ovarium bij de volwassen vrouw naar het mannelijke type overhellende kenmerken: de menstruatie houdt op, uterus en mammae worden atrophisch, het vet vermindert op buik, heupen en nates, de stem wordt laag, pat. krijgt een snor en een baard.

Voor een belangrijk deel verdwijnen deze veranderingen na wegneming van den tumor en de patiënt kan weer zwanger worden en kinderen krijgen; begrijpelijkerwijze blijft de lage stem.

Wegens de groote overeenkomst van de klinische verschijnselen met de straks te bespreken gezwellen van de bijnierschors heeft men het vermoeden uitgesproken hier te doen te hebben met een tumor, uitgegaan van een in het ovarium verdwaalde bijnierkiem, en soms schijnt de overeenkomst in bouw deze opvatting te steunen. Er zijn echter ook gevallen bekend, waarvoor dit niet geldt en waarvan de tumor is beschreven als afkomstig van granulosacellen of van cellen van het corpus luteum, of van in den eierstok ingesloten mannelijk kiemklierweefsel. Aan de laatste groep heeft men den naam gegeven van arrhenoblastomen; zij lijken minder kwaadaardig dan de echte bij niergezwellen en voor zooverre het zich laat beoordeelen op het kleine aantal gevallen, zijn er ook enkele andere verschillen (hypertrichosis, striae, vetzucht, hooge bloeddruk en glycosurie zijn er niet bij beschreven).

Als het gezwel is ontstaan door woekering van het specifieke epitheel der Memklieren, kan men in een krachtige functie der tumorcellen een verklaring vinden voor de snelle ontwikkeling van de accessoire geslachtsorganen, van de secundaire geslachtskenmerken en van den haargroei, omdat de invloed der gonaden hierop vaststaat. Minder

Sluiten