Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

diagnostiseeren, is dit bij het senium geenszins het geval.

Het is mij niet bekend, dat de stelling: senectus ipse morbus, d. w. z. de ouderdom is op zich zelf al een ziekte, in de medische literatuur streng wetenschappelijk behandeld wordt. Wel zijn dikke folianten over de ziekte van den ouderdom geschreven. Dit is echter geheel iets anders. Het is hier ook geen plaats om een werkelijke symptomatologie van den ouderdom te geven, wij willen hier alleen nog eens de vraag stellen, of niet toch bepaalde veranderingen op hoogen leeftijd intreden, die ten eerste voldoende zijn om de diagnose van „ouderdom" te stellen, zonder eerst naar den geboortedatum te informeeren, die bovendien toereikend zijn om uit te maken, of iemand niet enkel „bejaard" is, maar ook „verouderd". Wat het eerste betreft, kan men zeker niet met een enkel symptoom volstaan, maar zijn er toch een reeks van lichamelijke veranderingen, die samen waarschijnlijk maken, dat men met een hoogbejaarde te doen heeft. De tweede onderscheiding is veel moeilijker te maken, n.1. die tusschen „bejaardheid" en „ouderdom", omdat het begrip van het laatste niet door een bepaald aantal symptomen kan worden weergegeven. Het schijnt gekarakteriseerd te worden door het volledige beeld van de veranderde 'persoonlijkheid. Vooral treden hier ook naast de somatische zekere psychische momenten sterk op den voorgrond, voor zoover men een scheiding tusschen deze beide mag maken bij de beoordeeling van de gedragingen van een mensch. Het zou zonder twijfel loonen, dit vragencomplex meer van nabij te beschouwen dan dit tot dus verre is gedaan en wel met alle middelen, die ons daarvoor in de laatste jaren ten dienste staan. De analyses van filmopnamen kunnen ons inzicht geven in de veranderingen van lichaamshouding, bewegingen en beweeglijkheid en wij mogen verwachten, dat in het arsenaal der psychologie de middelen te vinden zullen zijn om dieper in het zieleleven van oude menschen door te dringen. Men bedenke, dat het lijden

Sluiten