Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

of het zich gedurende het waken in eenen onafgebroken gang voortzet, nu eens door de zintuigen opgewekt, dan weder zelfstandig de gevoels- of bewegingszenuwen tot werkzaamheid brengende. In den slaap blijft het zelfbewustzijn met een minimum van levendigheid werkzaam. Dit bewijzen de droomen, waarover men somtijds in den slaap zelfs kan nadenken, het ontwaken op eenen vast vooraf bepaalden tijd, het ontwennen der kinderen aan kwade gewoonten door bedreiging van straf, enz. (1). Dat het vermogen , om een oordeel te vellen en te onderscheiden , in den slaap niet ophoudt, kan men door vele voorbeelden aanloonen : eene moeder ontwaakt door het schreijen van haar kind , en zelfs door het geruisch, hetgeen het bij het omdraaijen in bed maakt, en slaapt bij veel heviger, onverschillig geraas ongestoord door; onze naam, zacht uitgesproken, maakt ons ligter wakker, dan gelui of trommels; ja zelfs het tegenovergestelde van den prikkel, het ophouden van eenen prikkel, kan den slaap storen, zoo als het stilstaan van den molen, het uitgaan van het nachtlicht, het ophouden van een wagen, waarin men gedurende het rijden in slaap viel. Geheel en al is ook het vermogen tot het volbrengen van willekeurige bewegingen in den slaap niet opgeheven: men slaapt zittende, staande, zelfs gaande en rijdende, men spreekt en slaat in den slaap, en de nachtwandelaars ondernemen de meest zamengestelde willekeurige handelingen. Het denken is alzoo in den slaap slechts zwakker dan in wakenden toestand, en dien ten gevolge ongeschikt om eene sterk ingespannen werking der spieren willekeurig te onderhouden of door de gewone indrukken der zintuigen te worden aangedaan. Maar dan werken nog sterkere aandoeningen der laatste, of zulke, welke door hare hoedanigheid eene sterkere reactie bij het wakend denken zouden opwekken. Een geheel en al soortgelijke toestand is de llaauwte: in hare ligtere graden is het zelfbewustzijn niet opgeheven ; er bestaan zelfs flaauwten zonder verlies van de kracht om zich staande te houden (zenuwzwakke vrouwen hoorde ik zeggen, dat zij in llaauwte gezeten of gestaan hadden); een bepaalde wil , schaamte enz., kan de llaauwte verhinderen; hevige zintuigprik-

(1) Verg. Uitermann, v. Ammon's Moiialsschr. 1838, S. 11G.

Sluiten