Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

aanhoudender de prikkeling is, des te langer tijd wordt er gevorderd oin den tonus te herstellen, des te langer duurt na deprimerende prikkels de verlamming, des te levendiger en aanhoudender zijn na exciterende prikkels de nablijvende gewaarwordingen, wanneer niet, waarover wij straks meer zullen zeggen , gedurende de prikkeling reeds uitputting is ontstaan (1). Eindelijk kunnen opwekkende zoowel als verzwakkende invloeden met zulk een geweld inwerken, dat zij de zenuwen óf mechanisch beleedigen , óf op eene andere wijze zoo veranddren, dat hare normale structuur niet weder hersteld kan worden; alsdan is het gevolg, zoowel der exciterende als der deprimerende prikkels, volkomene verlamming , die bij prikkels der laatste soort direct, bij prikkels der eerste soort na de hevigste opwekking intreedt.

Het gebeurt nogtans, dat na de door exciterende prikkels voortgebragte opwekking de zenuw niet juist tot den vroegeren gemiddelden graad van werkzaamheid terugkeert, maar in zekere mate daaronder daalt. Op de opwekking volgt eene uitputting , waarin de gewone prikkels niet meer werken en de tonus geringer is, juist zoo, alsof direct deprimerende prikkels gewerkt hadden, en eerst uit deze uitputting herstellen zich de zenuwen weder. Dit verschijnsel kan men door eene hypothese verklaren: Men neme aan, dat deprimerende prikkels de aantrekking der zenuwen , of middellijk die der gangliën kogeltjes ten opzigte van de voedende bestanddeelen

(1) De duur der nablijvende gewaarwording is over liet algemeen aan den duur en de kraclit van liet objectieve beeld geëvenredigd ; desniettemin I<an zij ook na ligtere prikkels vrij lang aanhouden, wanneer niet een nieuwe indruk liet orgaan op eene andere wijze aandoet. Somtijds blijft men na een gesprek in gedacble en boort men nog de laatste woorden van een ander of van zich zelf met alle frisebbeid in bet oor nagalmen, als men na onderscheidene minuten weder tot zich zelf komt. Dikwijls verstaat men dan eerst eene rede, die vroeger slechts gewaarwording Tan geluid was. — De vorm, waarin zicb bet tot rust teruggekeerde orgaan gevoelt, wordt in de eerste plaats door de hoedanigheid van den prikkel bepaald. Het is te begrijpen, dat het nakomende beeld naar hel oorspronkelijk gelijken zal, bijv. in het oog, waar alleen de kleuren, om redenen, die wij laler zullen toelichten, in de contrasterende veranderd worden. Nogtans kan het ook anders zijn , als de prikkel zeer ongewoon was, of uit zijnen aard geena gelijkmatige voortzetting toelaat. Zoo hoort men na eenen hevigen slag een ruischen of bruisen, en zelfs harmonische toonen.

Sluiten