Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Ten opzigte van den tastzin is voornamelijk de door Romberg zoogenaamde » wet der excentrische verschijning" voor de eerstgenoemde physiologische stelling gunstig. Eene tastzenuw geeft, op welke plaats van haar beloop zij ook geprikkeld worde, altijd de gewaarwording , als of de plaats harer peripherische verspreiding geprikkeld werd; de vezel schijnt derhalve in hare geheele lengte slechts de eene energie te bezitten, om het eene punt, waar zij ombuigt, te vertegenwoordigen. Dat nogtans de drukking op den stam te gelijk op de gedrukte plaats gevoeld wordt, is reeds door J. Muller toegestemd (1). Ik zal niet beproeven, deze tegenspraak op te lossen ; maar ik kan ook geene verklaring voor juist houden , die , om consequent te zijn, het eene of andere feit regtstreeks zou moeten loochenen (2). Omtrent de verklaring van eenige andere hiertoe behoorende proeven vergelijke men Mile in Müller's Archiv, 1858, S. 385.

Omtrent de energie van het denkorgaan hebben wij reeds in den loop van dit onderzoek op onderscheidene plaatsen ons gevoelen doen kennen, waar het er op aankwam, het aandeel van het zelfbewustzijn bij het gevoelen en het vormen van voorstellingen te onder scheiden van de werkzaamheid der zintuigen. Den vorm der aanschouwing, die aan het denken eigendommelijk is, nader te karakteriseren , ligt buiten de grenzen van dit werk. Men kan verschillende proeven doen, om door ontleding van de zamengestelde operatiën van onzen geest tot de eenvoudigste begrippen of kategoriëii op te klimmen; maar deze uit iets anders dan uit hen zeiven te verklaren , of uit het een of ander daar buiten te willen afleiden , zou even dwaas zijn, als dat men kleuren door toonen poogde aanschouwelijk te maken. Elke verklaring van het begrip veronderstelt juist dat, wat zij verklaren moet, en zoo deed het de

(1) Physiol. I, 701.

(2) Valehtin gelooft, met de door Gerber ontdekte ombuigingslissen van enkele primitiefvezels binnen in de zenuwstammen, te kunnen verklaren, waarom de stammen op de plaats, waar zij gedrukt worden, pijn doen [Funct. nervor. p. 84). Volgens mijne meening zouden deze lissen alsdan veel talrijker moeten zijn, en zon men ze op alle plaatsen moeten vinden.

Sluiten