Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

trescentie van het slijmvlies (I. bl. 342) te weeg. — De kankerzweer komt alleen in den endeldarm en den blinden darm voor (I. bl. 199). — De druiperzvveer (I. bl. 343) en de haemorrhoïdaalverzwering (I. bl. 343) zijn alleen den endeldarm eigen. — Koudvuur van het slijmvlies is hoogst zeldzaam (bij eene septische bloedmenging, ha typhus, pyaemie, exanthemata enz.; I. bl. 244) een uitgang van zuivere ontsteking; gewoonlijk wordt het door drukking en zamensnoering (incarceratie) of ten gevolge van overmatige uitrekking boven vernaauwingen, bij werktuigelijken bloedstilstand, te weeg gebragt; ook kan de verwoesting van het onderliggende celweefsel bij eene metastatische ontsteking en verettering van hetzelve) koudvuur van het slijmvlies voortbrengen. De verstervingskorst laat bij hare afstooting eene zoogen. verstervings- of korstzweer (Schorfgeschwür) achter, die, volgens rokitansky (bij de aanwezigheid eener uit- of inwendige oorzaak van koudvuur), wat hare zitplaats en gedaante betreft, aan de mechanisch werkende schadelijkheid beantwoordt, bij eene koudvurige ontsteking eene langwerpig rondachtige , langs de slijmvliesplooijen streepvormige gedaante vertoont , zeer veranderlijk van zitplaats en altijd scherp begrensd is; daarbij voegt zich de afwezigheid van een vreemdsoortig voortbrengsel in den rand, op den bodem of in den omtrek. — De gal wegen (1. bl. 337) geraken somtijds, ten gevolge van catarrhus, in verettering (vooral bij de aanwezigheid van galsteenen) of worden door naburige kankermassa's verwoest; de typhus geeft menigmaal tot de vorming van eene verstervingskorst op het slijmvlies deigalblaas aanleiding.

NB. Verder Jtan het slijmvlies der darmen ook worden aangetast door verwoestings-processen, die zich van naburige deelen op hetzelve voortzetten; b. v. door perityphlitis, periproctitis, pericystitis, perinephritis; bij abscessen in de lever, de milt, de nieren enz.

c) 1'ecroserin^ van liet slijmvlies der pis- en geslaclits werktuigen.

1) Op het slijmvlies der piswegen komen voor: catarrhale verettering (I. bl. 345); — op het slijmvlies der pisbuis: de sy p h ilitisch e en druiperzweer (I. bl. 348), als ook de tuberculeuse folliculairverzwering; —op het slijmvlies der pisblaas: de kankerachtige (I. bl. 201), de tuberculeuse (I. bl. 184), zelden de catarrhale (I. bl. 346) verzwering. — Verweeking van het slijmvlies der pisblaas zag rokitansky slechts eenmaal, bij eenen typhus, die in het tijdperk der verzwering slepend verliep.— Koudvuur der blaas komt bij hooge graden van ontsteking voor, ten gevolge van de aanraking en doortrekking van het ontstoken slijmvlies met eene in menging ontaarde urine, in den vorm van sphaceleuse versmelting; verder na beleedigingen der pisblaas, als verstervingskorst, bij ontaarden typhus enz. — Verwoestingsprocessen in naburige deelen zetten zich niet zelden over de piswegen voort (endeldarm- en baarmoederkanker, veretteringen, ten gevolge van pericystitis, perinephritis, bij nier- en prostata-abscessen, bij etterverzamelingen in het buikvlies enz.).

2) Het slijmvlies der baarmoeder is aan catarrhale (I. bl. 350), kankerachtige (I. bl. 195), en tuberculeuse verzwering (I. bl. 184) onderhevig ; inzonderheid wordt het in het kraambed de zitplaats eener met de dysenterische verzwering en putrescentie overeenkomende verwoesting (I. bl. 216). — Op het slijmvlies der scheede komt de catarrhale folliculair verz we ring (I. bl. 353), de phagedaenische (1. bl. 353), syphilitische en kankerzweer voor; in het kraambed buitendien nog de puerperaalzweer (I. bl. 220) en de verwoesting ten gevolge van pericolpitis (I. bl. 360).

Sluiten