Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

dorring van liet longweefsel, l)ij bronchiëctasie, verharde hepatisatic, sluiting van bronchiaaltakken, na verschrompeling van abscessen, apoplexie», tubcrculeuse cavcmen; door likleekenachtige insnoeringen , bij de interstitiële pneumonie (I. bi. 325).

1-4) Hyper- en atropliie van den bal.

a) Hypertrophie van den bal is hoogst zelden (slechts bij gemis van een' bal) rene ware, gewoonlijk is zij slechts eene vergrooting, die, of door veneuse stases, of door ontsteking en hare voortbrengselen (I. bi: 372), of door vreemde weefselvorming (kanker tuberkels, zelden cysten) in den bal kan veroorzaakt worden.

b) Atrophie van den bal is een verschijnsel van den hoogen leeftijd; of zij komt bij jonge personen, onder de volgende omstandigheden voor: bij het achterblijven van den bal in het lieskanaal; na uitterende en uitputtende ziekten (tuberculosis, typhus); ten gevolge van drukking door breuken, vreemde voortbrengselen, uitstortingen en calleus exsudaat in het scheedevlies, door verschrompeling van ontstckingsproductcn, die in het weefsel van den bal waren nedergezet, bij vergroeijingen van den bal met den scheederok door calleus exsudaat. De verkleinde bal is week, slap, anae misch, het weefsel heeft eene vuil geelachtige, vale kleur. De zaadblaasjes zijn insgelijks verkleind en bevatten eene geringe hoeveelheid dun, bruinachtig vocht ol ook, bij oude mannen (bij wie de zaadblaasjes in eene digte vetlaag bevat en van talrijke vaten omringd zijn), eene dikke, bruine, gomachtige massa.

15) Hyper- en atropliie van den eijerstolt.

n) De hypertrophie van den eijerstok zal, als eene ware, wel alleen bij gemis of atrophischen toestand van den anderen voorkomen, daarentegen zijn vergrootingen van dit orgaan niet zeldzaam en bereiken dikwijls eene enorme grootte. De oorzaken der eijerstoksopzwelling kunnen zijn: congestive tugor, ontsteking en exsudaten (I. bl. 210 en 373), kanker (1. bl. 200) en inzonderheid cysten (II. bl. 63). , ï <vi

b) Atrophie van het ovarium komt met den hoogen leeftijd,

bii atrophie der baarmoeder (II. bl. 74), na ontsteking van deneijeistok (door verschrompeling van het vezelstofexsudaat, verdrooging van een absces enz.), door drukking en derg. tot stand.

16) Hyper- en atropliie van. klieren.

a) Het pancreas en de speekselklieren zijn in het algemeen zelden aan hypertrophie onderhevig die ook, volgens hokitahsky niet zoo zeer de acini, dan wel geheel of hoofdzakelijk het parenchymateuse celweefsel aandoet. Bijna altijd wordt de klier daarbij vaster drooger, harder. Inzonderheid kan de nederzetting van ontstekingsvoortbrengselen en vreemde weefsels eene yergrooting der genoemde organen veroorzaken. Hypertrophie der speekselklieren ontstaat somtijds ten gevolge van syphilis en door het gebruik van kwikmiddelen.- De atrophie dezer klieren die m het verdwijnen der acini bestaat, en die nu eens met slapheid en lederachtige

Sluiten