Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Uit al het aangevoerde blijkt, dat de pijn een hoogst onzeker verschijnsel is, welks oorsprong dikwijls niet ontdekt kan worden, en dat den Geneesheer alleen aantoont, dat er ergens in het ligchaam eene abnormiteit bestaat, die hij moet opsporen. De Geneesheer mag zonder 'verder onderzoek volstrekt niet aannemen, dat daar, waar de lijder pijn gevoelt ook de zitplaats van het eigenlijke lijden is. — Naar mate van het grootere of kleinere getal van gevoelszenuwen, die zij bevatten, zijn de verschillende ligchaamsdeelen meer of minder aan pijn onderhevig. Het gevoeligst zijn in dit opzigt de huid, de wei- en slijmvliezen, terwijl de spieren en het klierachtige weefsel veel minder gevoelig zijn. Vele organen zijn in den gezonden toestand te eenen male gevoelloos, maar worden daarentegen in ziekten uiterst pijnlijk (zoo als de weivliezen, het beenvlies, de beenderen). — De gevolgen der pijn, inzonderheid der aanhoudende en door verhoogde prikkelbaarheid der gevoelszenuwen en van het centra al-orgaan veroorzaakte pijn, bestaan in- ziekelijk vermeerderde (teruggekaatste) bewegingen der willekeurige spieren, algemeene uitputting en zelfs de dood (vooral wanneer de pijn den slaap verhindert of door hare hevige inwerking de zenuwmiddelpunten verlamt). Deze reflexbewegingen, die vooral in de aangezigtsspieren voorkomen (knersen der tanden, pijnlijke gelaatstrekken) en zich verder door schreeuwen, stenen, weenen enz. openbaren, zijn bij kinderen en bewustelooze

ersonen van diagnostische waarde. (Jok hij voikomene bewustelooseid, waar de min natimrlnlc nipt jo-pvnplrl

' . rO - J O üurnuu ULiU Jt"

flexbewegingen voor (gewoonlijk nog gemakkelijker dan bij een ongestoord bewustzijn, dat in het algemeen de terugkaatsingen tegenwerkt), en geven niet zelden tot eene verkeerde beoordeeling van den toestand door den Geneesheer aanleiding.

NB. Dat er menigmaal tegen hevige en aanhoudende pijnen, wier oorzaak niet kan opgespoord of verwijderd worden, verdoovende middelen (rnorphium) toegediend worden, vordert het menschelijke gevoeJ. Zoo is ook het aetheriseren, bij pijnlijke kunstbewerkingen, en vooral bij pijnlijke, kunstmatige verlossingen aangewezen (niettegenstaande de uitspraak des bijbels: »de vrouw zal met smarten baren").

Hkmpi ziekelijke beweging-.

Onder den naam van krampen verstaat men tegennatuurlijke, onwillekeurige en ondoelmatige zamentrekkingen van contractile deelen (vooral der spieren), die door eene ziekelijke prikkeling of eene abnormale prikkelbaarheid der bewegingszenuwen te weeg gebragt worden. Naar haren vorm onderscheidt men: aanhoudende krampen (tonische, starkramp, klem) en nalatende, en derhalve stootsgewijs, met afwisselende bewegingen plaats hebbende krampen (clonische kramp, stuiptrekkingen, convulsies). Naar derzelver uitbreiding en naar het middelpunt, waarvan zij uitgaan, neemt men hersen-, ruggemergs- en plaatselijke zenuwkrampen aan. — Krampen, en in het algemeen abnormale bewegingen, leveren in de meeste gevallen, even als de pijn, zeer weinig zekerheid voor de diagnostiek op; want ook hier kan de oorzaak

12 *

Sluiten