Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

sympathische?) zenuwen, op de eene of andere wijze geprikkeld worden , cn deze prikkeling in het centraalorgaan der zenuwwerking (het bovenste gedeelte van het ruggemerg) op de bewegingszenuwen van het hart (en gewoonlijk ook op die der ademhalingsspieren) wordt overgebragt. Bij deze reflexiekoorts, die bij alle uitgebreide en hevige , zuiver plaatselijke ziekten voorkomt , worden de koorts- of reactie-verschijnselen gewoonlijk door plaatselijke teekeneu (pijn, stoornis in de verrigtingen) voorafgegaan, en niet zelden verdwijnen zij ook weder, lang voordat het plaatselijke lijden geweken is (b. v. bij ontstekingen, zoodra de uitzweeting tot stand is gekomen).

Centrale koorts wurdt te weeg gebragt, door dat de centraal-zenuworganen voor de beweging van het hart en de vaten (het bovenste gedeelte van het ruggemerg en de zenuwknoopen) tegennatuurlijk geprikkeld worden, en daardoor de koortsachtige hart- en vaatbeweging veroorzaken. De prikkeling dezer zenuwmiddelpunten, althans van het ruggemerg, mag wel even zeer door zuiver plaatselijke ziekten dezer deelen, als ook misschien door ontaard bloed (bij de acute dyscrasiën) tot stand komen. In ieder geval zijn de koortsverschijnselen bij ziekten des bloeds heviger (met sterker hitte, dikwijls zeer groote rilling en pulsus dicrotus) en uitgebreider (zoowel de vaatwanden als het halt aandoende), dan bij zuiver plaatselijke ziekten. Overigens ware het ook niet onmogelijk, dat de koorts, bij ziekten des bloeds, eigenlijk eene reflexie-koorts is, wanneer men namelijk, in de vaatwanden centripetaal-leidende zenuwen aanneemt, die door het ontaarde bloed geprikkeld worden , en deze prikkeling op de bewegingszenuwen van het hart en de vaten terugkaatsen. — Bij ziekten des bloeds, die zich localiseren, gaan in den regel, de koortsverschijnselen aan de plaatselijke ziekteteekenen vooraf. [B. v. bij pneumonie ten gevolge eener hyperinotisclie bloedmenging, treedt eerst de koorts en dan de plaatselijke aandoening te voorschijn, terwijl de zaak zich bij eene zuiver plaatselijke pneumonie juist omgekeerd verhoudt],

Peripherische koorts zou men die kunnen noemen, die door eene onmiddellijke prikkeling der bewegingszenuwen van bet hart tot stand komt. Deze soort van koorts zal wel lot de zeldzaamheden behooren.

Na al het aangevoerde, kan het geene verwondering baren, dat er somtijds met de koortsverschijnselen nog vele andere terugkaatsingsverschijnselen in het motorische en sensitive gedeelte van het cerebrale, spinale en sympathische zenuwstelsel (krampen, pijnen, anoraalien in af- en uitscheidingen), als ook vele stoornissen in de verrigtingen van de centrale zenuworganen (verschillende gewaarwordingen, ziekelijke werkzaamheid der zintuigen) gepaard gaan. Deels \ loeijen deze bijkomende aandoeningen uit dezelfde oorzaak als de koorts voort, deels zijn zij ook de gevolgen dezer laatste. — Het is ongetwijfeld van belang, te weten, of een lijder koorts heeft; maar deze kennis op zich zelve kan nog geen uitsluitsel over de natuur en de zitplaats der ziekte geven, niet eens haren graad met eenige zekerheid aanwijzen. Wegens de typische terugkeering der koortsaanvallen, mag men nimmer de mogelijkheid eener blijvende organische verandering in het eene of andere ligchaamsdeel ontkennen.

Verlamming.

De verlamming of verminderde werkzaamheid, een niet zelden in het zenuwstelsel voorkomend verschijnsel, betreft de centripetaal leidende of motorische zenuwen, of de centrale zenuworganen, en berust op verminderde prikkeling, of verstompte prikkelbaarheid, of op eene ziekelijke verandering van het peripherische (bewegings- of

Sluiten