Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

gevoels-) orgaan. — De bevvegingsverlamming (jtaralysis s. acinesia, of paresis, bij onvolkomene verlamming, zwakte in eenen geringen graad) kan, wanneer men die ziekten, welke de zamentrekkingsvatbaarheid van het bewegingsorgaan vernietigen, daarlaat, tot stand komen: door eene aandoening der bewegingszenuwen, die derzelver leidingsvatbaarheid vermindert (zoo als drukking, ontaarding en verwoesting, gebrekkige voeding, overprikkeling) op de eene of andere plaats van haar beloop, tusschen het middelpunt en de peripherie gezeteld (d. i. peripherische verlamming), door ziekte der zenuwmiddelpunten, als van de hersenen, het ruggemerg en de zenuwknoopen (d. i. centrale verlamming); door aandoening van centripetaal-leidende zenuwen, waarbij de prikkeling, die voor de beweging onmisbaar is, wordt uitgedoofd, of in tegendeel, ten gevolge van overprikkeling, eene (antagonistische) verlamming der bewegingszenuwen tot stand komt (d. i. teruggekaatste verlamming). Niet zelden gaat de opheffing der motorische werkzaamheid ook met gevoelsverlamming gepaard, of het verlamde deel wordt door de werking van antagonistische spieren in eene tetanische houding gebragt (d. i. paralytische contractuur, paralytische strictuur), of, niettegenstaande elke willekeurige beweging in hetzelve is opgeheven, wordt het door onwillekeurige reflexbewegingen aangedaan {jiaralysis agitans s. tremula).— De gewaarwordings verlamming (anaesthesi a, gevoelloosheid), — die men wel van dien toestand moet onderscheiden, waarbij het volkomen gezonde zenuwstelsel, door ziekte van het peripherische gewaarwordingsorgaan, zich gevoelloos voordoet (en de zenuw ook langzamerhand, ten gevolge harer werkeloosheid, inderdaad verlamd wordt), — kan even als de bewegingsverlamming peripherisch, centraal en teruggekaatst (?) zijn, met of zonder bewegingsverlamming voorkomen en, in weerwil van de gevoelloosheid (voor de gewone prikkels) pijn medebrengen (anaesthesia dolorosa), die centraal, excentrisch of teruggekaatst is.

Uitputting der gezamenlijke zenuwwerkzaamheid, die hoofdzakelijk door slechte voeding, overmatige inspanning van het zenuwstelsel en inzonderheid der hersenen (bij aanhoudende nederdrukkende gemoedsbewegingen) tot stand komt, brengt, ten gevolge der meer en meer verzwakkende vegetative levensverrigtingen, allengs anaemie en uittering (zonder zigtbare organische veranderingen) te weeg, d. i. de zenuwtering (tabes s. phthisis nervosa, sicca, marasmus jiwenilis).

Stoffelijke zenuwziekten.

De tot nog toe bekende en in het lijk zigtbare, stoffelijke veranderingen der zenuwzelfstandigheid en van hare bekleedselen, — wier verschijnselen in abnormale gewaarwordingen en bewegingen bestaan , die uit eene verhoogde of verminderde werkzaamheid der centripetaal-, centrifugaal-geleidende of centrale zenuworganen voortvloeijen, — zijn ziektetoestanden, die de prikkelbaarheid en de werkzaamheid der zenuwen verhoogen of verminderen en geheel opheffen; vele dezer ziekten brengen ook, gedurende haar beloop, deze beide toestanden, bij opvolging, te weeg; verhoogde prikkelbaar-

Sluiten