Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

het hart langer; de pols is daarbij of zeer klein (bij stenosis) of opspringend (bij insufficiëntie).

Ziekten van het hartezakj'e. liet hartezakje wordt zeer dikwijls door ontsteking (pericarditis; I. hl. 256) aangedaan (zoo als de peesvlekken op de meeste harten bewijzen), en vooral treedt deze te gelijk met de zoogen. rheumatische gewrichtsontsteking (van de knie) op. Zij heeft, behalve peesvlekken ook vergroeijingen en verdikkingen van het hartezakje (met hydrops van hetzelve) ten gevolge en wordt, inzonderheid bij etterige of haemorrhagische uitzweeting, ligt doodelijk. De verwoesting, door verettering of verzwering, alsmede de doorboring, ondergaat het hartezakje nimmer primair, maar altijd slechts sympathisch, van het hart of van buiten afkomstig. — Bloedingen in het pericardium hangen van scheuring van het hart, de aorta of de art. coronctria af. — Hydrops (hydropcricardium ; II. bi. 57) is in de meeste gevallen slechts een plaatselijk verschijnsel van algemeene waterzucht. — Als abnormalen inhoud van het pericardium vindt men, behalve ontstekingsproducten (somtijds ook vrije ligchamen, water, bloed en gas?), nog: tuberkel- en kankermassa (I. bi. 185 en 199), maar zelden. — De vetzucht van het hartezakje (woekerende afzetting van vet buiten op het pericardium) komt gewoonlijk bij algemeene vetlijvigheid en somtijds met vetzucht van het hart verbonden voor. — De partiële verwijding van het hartezakje(diverticulum s. hernia pericardii) stelt een gesteeld, van eenen hals voorzien, Haasachtig aanhangsel daar, dat met de holte van het hartezakje gemeenschap heeft en door uitbuiging van het sereuse blad door de fibreuse laag ontstaat.

Ziekten van het hart. Onder de belangrijkste en om hare gevolgen gevaarlijkste ziekten van het hart, staat de niet zelden (vooral met acuut rheumatismus) voorkomende endocarditis (I. hl. 301) bovenaan, dewijl zij niet alleen door pyaemie en verlamming van het hart zeer snel den dood veroorzaken kan, maar ook gewoonlijk tot gebreken der klapvliezen en mondingen aanleiding geelt. De myocarditis (I. bl. 399) ontstaat zelden primair, gewoonlijk vergezelt zij de peri- en endocarditis.— De hypertrophie van het hart (vooral de excentrische) is een zeer veelvuldig verschijnsel en komt zoowel op zich zelfstaande, als in gezelschap van gebreken der klapvliezen en ostiën voor (II. bl. 68); wanneer zij tot eenen hoogen graad geklommen is, gaat zij in passive verwijding en verlamming van het hart over en eindigt onder de teekenen van algemeenen waterzucht, wanneer niet reeds vroeger pneumonie of pericarditis den dood te weeg bragten. De atrophie van het hart (II. bl. 73) is zeldzaam en moeijelijk te herkennen. Over hyper- en atrophie van het endocardium en der klapvliezen, zie II. bl. 102. —■ De verwijding van het hart (II. bl. 103) kan het gevolg zijn van overvulling der holten met bloed, of van ziekten der wanden of van vergroeijing met het hartezakje; zij brengt verlamming en somtijds ook ruptuur van het hart te weeg. liet aneurysma van het hart (II. bl. 104) is acuut of chronisch en altijd het gevolg van eene weefselontaarding der wanden. De

17 *

Sluiten