Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

vezelen van het hart: bij hypertrophie met of zonder gebreken der klapvliezen en mondingen j bij overvulling van het regter hart met bloed j in het begin van peri- en endocarditis.

Verder uitgestrekte hartslag (onder meer dan eenen vingertop voelbaar): bij vermeerdering van den omvang van het hart door hypertrophie of dilatatie; bij vergroeijing van het hart met het hartezakje j bij verdigting van het bovenliggende gedeelte der longen.

Verzwakte hartslag: bij geringe energie der zenuwen en spiervezelen van het hart (dilatatie, peri-, myo- en endocarditis enz.),* bij tusschenplaatsing eener vloeistof of van de lucht houdende long tusschen het hart en den borstwand (bij pericardiaal exsudaat, emphyseem). Rythmus van den hartslag. Dewijl de rythmus van den hartslag bij ziekten van het hart, geheel regelmatig kan blijven, en daarentegen, zonder eenig organisch lijden van dit ingewand, van den regelmaat kan afwijken , ontbeert het verschijnsel van den gestoorden rythmus alle diagnostische waarde en zekerheid. Somtijds laat het hart bij sommige zijner ziekten , gedurende eenen korten tijd zijne zamentrekkingen na, waarschijnlijk om van te sterke inspanningen uit te rusten (zoo als bij stenosis der mondingen).

NB. Men bedenke steeds bij het onderzoek van het hart, dat deszelfs beweging van de zenuwen afhankelijk, eene reflexbeweging is, en dat er derhalve zoowel van alle punten des ligchaams als van uit de centrale zenuwdeelen, en door de meest verschillende prikkels (ziekteveranderingen) , door middel van de centripetaal-geleidende zenuwen, en ten gevolge van de mededeeling van de prikkeling in het verlengde merg op de beweegzenuwen van het hart, de meest verschillende wijzigingen in de bewegingen tot stand kunnen komen. Hier geldt alweder hetzelfde, dat bij de koorts (II. bl. 181) en kramp (II. bl. 179) gezegd werd. Slagaderklopping. In den normalen toestand voelt men de groote slagaderen in de borstholte (wegens hare vrije ligging) niet kloppen. Komen zij echter bij hare verwijding in eene grootere uitgestrektheid tegen den borstwand te liggen, of vormt er zich tusschen haar en den borstwand eene tusschenlaag van vaste zelfstandigheid, dan kan men haren polsslag voelen. — Zoo is de polsslag der longslagader in de ruimte tusschen de kraakbeenderen der 2de en 3de rib ter linker zijde (maar ook alleen op die plaats) voelbaar, en zelfs somtijds zigtbaar, wanneer er een (tuberculeus) geïnfiltreerd gedeelte der longen tusschen ligt. Bij eene belangrijker verwijding der art. pulmonalis, en plaatsing derzelve tegen den borstwand, is de pols daarentegen in de 2de en 3tle ruimte tusschen de kraakbeenderen der ribben ter linker zijde waar te nemen. Aneurysmata der aorta kunnen alleen, wanneer zij tegen den borstwand aanliggen, door hare klopping gevoeld en gezien worden.

c) Percussie van het hart. Het hart geeft bij de percussie eenen ledigen, doffen toon; de plaats waar het hart, vrij en onbedekt van de longen, tegen den borstwand ligt, en dezen toon geeft, strekt zich van het 4de ribbekraakbeen der linker zijde en den linker rand van het borstbeen uit tot het punt, waar de hartslag zigt- en voelbaar is; zij bedraagt ongeveer 2 plessimeters in de breedte en even zooveel in de lengte (14/a—2 vierk. duimen). Naar boven en naar buiten gaat de ledige harttoon in den vollen, niet tympanitischen longtoon, naar beneden en naar de linker zijde in den helderen, tympanitischen maagtoon en naar onderen en regts in eenen doffen tympanitischen toon over, dewijl hier de linker leverkwab voor de maag ligt. Bevindt zich een luchtbevattend gedeelte der long voor het hart, dan is deszelfs ledige toon eenigzins door den luchttoon bedekt, en men moet, om hem duidelijk te vernemen, sterker aanslaan, terwijl eene zachtere percussie alleen den toon van het oppervlakkige longweefsel doet hooren. Is bij de percussie de ledige toon in de hartstreek, in eene grootere uitgestrektheid hoorbaar, dan kan zulks op de volgende omstandigheden berusten.

Vergrooting van het hart: dilatatie en hypertrophie, met of zon-

Sluiten