Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ei kende de bijzondere physiologische processen als voortvloeiende uit de werkzaamheid van bijzondere, prikkelbare en op eene eigenaardige wijze reagerende dierlijke stoffen. Eenen aanmerkelijken invloed oefenden op Biciiat, zoo als hij zelf erkent, verder ook de opmerkingen uit, welke Pinel over de overeenkomst der pathologische verschijnselen in de vliezen van verschillende organen mededeelde. »Wat doet het er toe," zeide deze groote arts, »dat de arachnoidea, de pleura, het peritoneum zich in verschillende streken van het menschelijk ligchaam bevinden, daar deze vliezen in hunne structuur algemeene punten van overeenkomst aanbieden? Zij lijden in staat van ontsteking aan gelijke stoornissen, en moeten daarom in eene afzonderlijke orde worden zamengevat en slechts afzonderlijke geslachten daarvan vormen." Het was een even zoo stoute als gelukkige gedachte, om de ziekten van het inwendige vlies der maag met de catarrhale aandoeningen van het slijmvlies van den neus en de blennorrhagie der pisbuis onder ééne rubriek te brengen. Pinel legde daardoor het eerst den grond voor eene natuur-historische indeeling der ziekten naar hare anatomische kenmerken, waarop onze tijd zich zoo beroemt; aan de histologie echter bewees hij eene dubbele dienst, daar hij ook de belangstelling der artsen voor haar opwekte en voor de onderscheiding der weefsels ook hunne verhouding in zieken toestand dienstbaar leerde maken. Eindelijk mogen wij ook het aandeel niet over het hoofd zien, hetwelk de toen reeds 7.00 ver gevorderde ontwikkeling der natuurkundige wetenschappen aan de werken van Biciiat had. Hij merkte met spijt op, hoezeer de methode der physiologen van die afwijkte, langs welke de natuurkundigen te werk gingen. De natuurkundigen, zeide hij, zien overal verschijnselen der zwaartekracht, elasticiteit enz. ; de scheikundigen brengen alle verschijnselen tot die der verwantschap terug; maar de physiologen zijn van de verschijnselen nog niet tot de eigenschappen der stof opgeklommen, waarop zij berusten. De organische en vitale eigen-

(1) In. Pinel's Philosopliische Nosographic. A. <1. Franz. noch der sechsten Originalnusgabe von Pfeiffer. Kassei 1829, Bd. I, S. XXIV. De eerste uiljave der ISosograpJue p/nlosophique verscheen in 1798.

10*

Sluiten