Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zelfstandigheid worden door middel der ciliën voortgeroeid of in eenen kring rond bewogen. Wanneer alle ciliën eener flimmerende oppervlakte in eene bepaalde en standvastige rigting roeijen, dan kunnen zij eene voorwaarde voor de beweging van vloeibare en vaste stoffen in de holten en kanalen van het ligchaam uitmaken. Inderdaad schijnt de rigting der strooming in de meeste gevallen standvastig dezelfde te zijn. De beweging van ligchamen door de haartjes geschiedt, volgens Purkinje en Valentin (1), meestal van binnen naar den uitgang der slijmvliezen toe. Daarmede komen ook Sharpey's waarnemingen overeen (2). Op de onderste neusschelp van een konijn ging de strooming van binnen naar buiten; in de holte der bovenkaak scheen zij naar de opening toe gerigt te zijn. In het keelgat van den kikvorsch daarentegen is zij van de symphysis der onderkaak.af naar achteren gerigt; aan het verhemelte gaat zij eveneens van voren naar achteren; aan de neusopeningen gaan bij de hagedissen de partikeltjes aan den éénen rand der opening naar binnen en aan den anderen rand naar buiten. Intusschen komt er ook eene rhythmische afwisseling voor. Purkinje en Valentin (5) zagen de bijkomende kieuwen van anodonta 6 tot 7 minuten lang naar den eenen en vervolgens even zoo lang naaiden anderen kant toe flimmeren. En waar de rigting bestendig is, komt zij niet steeds met die overeen, welke men in betrekking tot de verrigting der organen zou meenen te mogen veronderstellen. In de luchtpijp moest zij ter verwijdering der afgescheidene vloeistof van binnen naar buiten, in de vrouwelijke genitaliën, ter bevordering van de voortbeweging van het zaad, van buiten naar binnen plaats grijpen. Purkinje en Valentin vonden ze in beide gevallen omgekeerd, in de luchtpijp van een hoen van buiten naar binnen, in den eijerleider van hetzelfde dier van binnen naar buiten. Zoo de ciliën voor de beweging van vloeistoffen, b. v. van het slijm,

vorsch aan de langs den ilimmerrand toevloeijende ligchaampjes mededeelen, vond Valentin gemiddeld lot 0,0591'" voor de seconde. Verdunning of verdikking der lucht doen Lij den kikvorsch het flimmeren niet ophouden. (Vaientis's rhtjsiol. i, p. 26.) yert.

(1) N. A.'N. Curios. XVII, 2, p. 840.

(2) Ann. des scienc. nat. 2 Ser. III, 360.

(3) HIolus vibrator, p. 67.

Sluiten