Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

en terugkeert; deze stoffelijke oorzaak kan veeleer onveranderd voortbestaan, en toch is dyspnoea in haar verschijnen periodiek , gelijk ook vaak de kwaal, die oorzaak daarvan is het verschijnen van dyspnoea eenen geruimen tijd kan voorafgaan. Deze periodiciteit der dyspnoea hangt met zekere rhythmische wetten der zenuwopwekbaarheid te zamen, wier naauwkeurige kennis ons nog ontbreekt. De aanvallen van moeijelijke ademhaling komen óf vrijwillig na eene kortere of langere tusschenpoos van rust weder op, — óf zij worden door zekere oorzaken , gemoedsbewegingen , ligchaams-, spierinspanningen , maaltijden, prikkeling des vaatstelsels opgewekt; — dikwijls heeft ook de tijd van den dag invloed op haar ontstaan en bijzonder dikwijls worden de zieken in den eersten slaap daardoor aangetast. Daar de behoefte aan het ademen, bij verschillende voorwerpen, gelijk Laenxec aanmerkt, even zoo verschillend kan zijn als de behoefte aan voedsel, is de vorm der moeijelijke ademhaling noodzakelijk ook aan vele verscheidenheden onderhevig, waarvoor geen andere reden dan deze individuele veelsoortigheid kan opgespoord worden.

$ 409. De moeijelijke ademhaling, op zichzelve beschouwd, is een zoo vaak voorkomend verschijnsel, dat zij zonder hulp van andere ziekelijke verschijnselen geene diagnostische uitkomst oplevert. Om slechts eenigermate een overzigt over het heir van oorzaken, die haar te weeg kunnen brengen, te verkrijgen, moet men deze uit algemeene oogpunten zamenvatten, en deze vindt men geheel van zelve, wanneer men tot de natuurkundige gronden der dyspnoea teruggaat. De factors der gezonde ademhaling zijn: de voor het ademhalen geschikte lucht, een natuurlijk ingerigte ademhalingstoestel, de ongestoorde zenuwwerking en het tot verandering door de ademhaling geschikt bloed. Van eenen of meer dezer factors kan de moeijelijke ademhaling uitgaan.

$ -*10. a) Moeijelijke ademhaling ontstaat uit eene tegennatuurlijke hoedanigheid der lucht, in met menschen, dieren, planten overvulde en afgeslotene ruimten, op hooge bergen in zeer verdunde lucht, in eenen met koolzuur, koolverzuursel, of andere onadembare gassoorten, met metaaldampen enz. bezwangerden dampkring. Zijn deze schadelijke bijmengselen van eenen vergiftigen aard, dan belemmeren zij niet slechts de ademhaling, doordat zij de lucht ongeschikt voor het ademen maken, maar ook door onmiddellijke vergiftiging des bloeds en des zenuwstelsels.

$ 411. h) Onder de rubriek van stoornissen van den organischen ademhalingstoestel, welke moeijelijke ademhaling veroorzaken, kan men bijna alle ziekten der luchtwegen en der hoofd werktuigen van den bloedsomloop zamenvatten, wier afzonderlijke opsomming overtollig zijn zou. Iedere beleediging in een of ander deel van dezen toestel verhindert óf de tot het ademhalingshedrijf noodzakelijke bewegingen, óf den toegang der lucht in de longcellen , óf de regelmatige uitkeering van bloed uit het hart naar de long en omgekeerd, óf eindelijk de verandering des bloedj in het eigen weefsel der long, en veroorzaakt hierdoor belemmering in de ademhaling, dyspnoea. De verhindering in de vrije werking van dezen toestel kan ook op werktuigelijke beperking der ruimte, door opzetting van den onderbuik, zwangerschap enz., of van andere holten berusten.

§ -*12. c) De \rije uitoefening van het ademhalingsbedrijf vereischt onge-

Sluiten