Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

iaat zich soms de ontlediging van een etterzak bewerken. De spiesglansbcreidmgen verhoogen de werkzaamheid van de meeste afscheidingswerktuigen, voornamelijk van de uitwendige huid, van het slijmvlies des darmkanaals en der luchtbuizen. In de borstziekten werken zij dus eensdeels als ïevulsiva, anderdeels meer onmiddellijk, als fluimlozende middelen; of zij deze eigenschappen aan eene specifieke verandering des bloeds, eene verandering van het vezelstofgehalte of dergelijke te danken hebben, weten wij niet. Aangezien de spiesglansbereidingen meer van den kant der vochtmassa af door vloeibaarmaking derzelve, dan door onmiddelijke prikkeling der weefseis (zoo als de scherpe middelen) de fluimlozing aan den gang brengen, zijn zij in actief-orgastische toestanden bruikbaar, waar de laatste klasse van middelen verboden is. Van de spiesglansmiddelen gebruikt men in borstziekten bij voorkeur braakwijnsteen, goudzwavel en kermes mineralis.

4) De prikkelende geneeswijze in borstziekten.

§ 470. Men tracht prikkelend op de luchtbuizen, op de longen te werken , om passiven vochtstilstand in de luchtbuizen of in het longweefsel te verdeelen , om terugwerking in de luchtbuizen op te wekken en daardoor het uitscheidingsbedrijf der in de longcellen of luchtbuizen opgehoopte massas te bevorderen. Eene prikkelende behandeling in ziekten van het longweefsel vereiscbt echter zeer groote voorzigtigheid, en mag slechts bij beslisten torpor in gebruik komen. Zwakte ontstaat ook door gebrekkige bloedmaking, echter kan gelijktijdig het plaatselijk lijden , de oorzaak van de belemmering van natuurlijke bloedverandering, nog het karakter van sthenie behouden. De aanwending van prikkelende middelen in zulke gevallen zoude olie in vuur gieten. Onder de scherpe middelen zijn vele die door hunne scherpe extractiefstof eene bijzondere het luchtbuisslijmvlies prikkelende werking en vermeerderde afscheiding van hetzelve opwekken en bij voorkeur bij passiven bloedstilstand, dreigende verlamming, atonische slijmafscheiding der luchtwegen, worden aangewend, zoo als scilla, senega, arnica, dulcamara.

§ 471. Onder deze wordt voornamelijk de rad. polygal. senegae wegens hare specifieke werkingen op de borstingewanden en de slijmvliezen hoog geacht. Haar scherpe prikkelende stof (polygal a-zuur) werkt prikkelend op de slijmvliezen en verwekt daardoor vermeerderde slijmafscheiding. De polygala seneg.i zou de trage, stilstaande, tot ophoopingen en stolbare verdikkin- 1 gen geneigde afgescheidene slijmstof, vloeibaar maken, oplossen, ter uitwerping geschikt maken (Sobekniieim). Bovendien maakt zij ook de werking van andere afscheidingswerktnigen, van de huid,-van de nieren levendiger.

§ 472. Men schrijft aan de gomharsen en balsevis eenen versterkenden invloed op de groeijende vormingskracht der slijmvliezen toe., weshalve zij dan ook tegen torpide colliquescerende toestanden van het ademhalingsslijmvlies veel in gebruik gebragt worden. Velen daarvan (zoo als b. v. duivelsdrek) zijn ook bovendien geschikt, om ziekelijke opgewektheden van het sympathisch zenuwstelsel te bedaren; men wendt ze dus in atonische , blennorrhoïsche, ulcererende , en asthmatische toestanden aan en beschouwt ze ook als versterkende middelen voor verzwakte longen. Onder deze gomharsen schrijft men aan de ammoniakgom, en de myrrhe eene specifieke verwantschap tot de ademhalingswerktuigen toe. Waarschijnlijk hebben peruIII. 2. " io

Sluiten