Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

keur post op het slijmvlies der luchtbuizen, en veroorzaken de symptomatische vormen van acute of slepende luchtbuisontsteking. De meeste koortsen gaan met eenige luchtbuisprikkeling gepaard. Verschillende ziekteprocessen hebben eene uit hunne specifieke eigenaardigheid ontstaande neiging, om het slijmvlies der luchtbuizen aan te tasten; zoo als inzonderheid de uitslagziekten en onder deze weder inzonderheid de mazelen; bij deze laatste behoort de luchtbuisaandoening reeds onder de voorboden der uilbotting en waarschijnlijk is hier het slijmvlies evenzoo de zitplaats van enanthematische, als de uitwendige huid later de zitplaats van exanthemalische werkzaamheid. Is de uitwendige huid in mazelen, roodvonk, pokken met het ziekelijk voortbrengsel overladen, dan wendt zich dikwijls de uitscheidende werkzaamheid naar binnen en kiest het slijmvlies der luchtbuizen tot uitscheidingswerktuig. Dan ontstaat luchtbuisontsteking in verschillende vormen, soms als enkele verkoudheid, of als acute luchtbuisontsteking, of als bronchitis capillaris, of catarrhus suffocativus, naar gelang de verschillende hevigheid der ziekelijke werking, de verbreiding derzelve op de groote of kleine luchtbuizen, het gestel des lijders, de heerschende epidemische ziektegesteldheid enz. eenen verschillenden invloed op den plaatselijken vorm der ziekte uitoefenen.

$ 537. Eene der gewigtigste postvattingen van algemeene ziekteprocessen op het slijmvlies der luchtbuizen, onder den vorm van vochtstilstand, is die van het typhusproces , wier kennis vooral door Stok.es en Rokitansky bevorderd is. Het slijmvlies der luchtbuizen lijdt, even als het slijmvlies der darmen , in alle gevallen van typhus mede, in den geringsten graad onder den vorm van luchtbuisverkoudheid, in hoogere graden als een uitgebreide vochtstilstand van het ademhalingsslijmvlies, met verschillende voortbrengselvorming , en in den hoogsten graad (zeldzaam) als luchtbuiscroup of verspreide verzwering van het slijmvlies der luchtbuizen (Rokitansky's ontaarde vormen). Rokitansky noemt primitiven bronchotyphus die gevallen, waar de postvatting van het typhusproces op het slijmvlies der luchtbuizen de overhand heeft, en die op het slijmvlies der darmen niet voorhanden, of slechts ondergeschikt is, of, met andere woorden, waar de trek van de ziekelijke voortbrengselvorming van het typhusproces voornamelijk naar de luchtbuisvlakte gerigt is. Secundair is de typheuse luchtbuisontsteking volgens hem, wanneer de ziekte der luchtbuizen, vergeleken met die der darmen, den achtergrond inneemt. De ontleedkundige hoedanigheid van het luchtbuisslijmvlies is de oorzaak, dat de typheuse postvatting op hetzelve niet geheel in denzelfden vorm, als op het slijmvlies der darmen voorkomt. In den laagsten graad heeft, volgens Rokitansky, eene afscheiding van geleiachtig taai slijm plaats; in den hoogeren graad der typheuse luchtbuisontsteking (Rokitansky's echte bronchiaaltyphus) uitgebreide bloedovervulling, donkere violette kleur en zwelling van het slijmvlies, afscheiding van een geleiachtig, soms met donker bloed gestreept slijm in groote massas, bij voorkeur in de luchtbuisvertakkingen der onderste longkwabben; nooit komt het hier, volgens Rokitansky, tot die woekerende voortbrengselvorming, als in den toestel van de slijmblaasjes der darmen bij darmtyphus. Gelijktijdig vindt men echter in de luchtbuisklieren dezelfde verandering, als in de darmscheilklieren bij darmtyphus, zij zijn gezwollen tot de grootte van een

Sluiten