Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

dan karig met bloed is, vreest in deze ziekte de te groote verzwakking door de aderlating zoo zeer, dat hij, om zooveel mogelijk uitputting daarbij voor te komen, eene horizontale ligging in het bed daarbij aanraadt. Reeds het gestel van de het menigvuldigst en hevigst door bronchitis capillaris aangetaste voorwerpen, kinderen, bejaarden («corpora, quae viscera debilia habent et humores in morbosum lentorem pituitosum degenerantes," van Swieten), verbiedt het misbruik van het lancet. J. P. Frank wil, dat alleeij dan met voorzigtigheid eene aderlating verrigt worde, wanneer ware longontsteking zich bij de pneumonia notha voegt en de krachten nog niet gezonken zijn; men zou de aderlating niet ligt mogen herhalen, al werd ook de pols voller na de eerste bloedontlasting. Reil is tegenstander van de aderlating. Volgens Andral's opmerkingen worden bij bejaarde lieden na de aderlating de reutelgeruischen duidelijker en uitgebreider. Grant verbiedt aderlaten en purgeren, zoodra zich de fluimlozing vertoond heeft; Copiand houdt daarentegen het purgeren voor eene weldadige afleiding; ook gaf Svdenham iederen dag een ligt purgeermiddel. Natuurlijk mag het purgeren, inzonderheid bij bejaarden en kinderen niet tot verzwakkenden buikloop doorgezet worden.

§ 572. Het meest werken in de pneumonia notha ten volle werkende braakmiddelen, die zoo vaak (zelfs dagelijks) herhaald moeten worden, als de overmatige slijmophooping in de luchtbuisziekten tot de bestaande fluimlozende krachten in onevenredigheid komt; het doorslaan van het braak, middel tracht men te vermijden en geeft daarom ipecacuanha met braakwijnsteen öf zwavelzuur koper. Vele Fransche geneesheeren vinden, dat het wit spiesglansverzuursel beter verdragen wordt en geven dit van 20—72 grein in 8 oneen eener emulsie of gomoplossing. Van kermes mineralis in zeer hooge giften (tot 5j) verzekert Dcpasqeieu in de stikzinking van oude lieden uitnemende gevolgen gezien te hebben, lusschen de braakmiddelen door dient men andere de zamentrekkingskracht van het spiervlies der luchtbuizen opwekkende en deszelfs krachten ondersteunende middelen toe, zoo als ammoniakgom, senega, koolzure ammonia, squilla. Is de afgescheidene stof der luchtbuizen zeer taai, laat hij slechts moeijelijk van het slijmvlies los, dan laat men warme dampen inademen, dient verdunnende dranken toe; J. P. Frank raadt met mostaardmeel gekookte, met honing verzoete melk, laauw te gebruiken; even goede diensten betoont de azijnwei, bij zeer gezonkene krachten wei met wijn; bouillon tot voedsel. Het gebruik der lavementen is inzonderheid onder de ouden door Aretaeus (1) hoog geschat. Eindelijk zijn mostaardpappen of Spaanschevliegenpleisters op de borst gelegd, als middelen te vernielden, die middellijk de zamentrekkingswerkzaamheid der luchtbuizen kunnen aansporen en als revulsiva de overmatige slijmafscheiding kunnen tegenwerken, Grast raadt ze gemeenlijk in het 2de tijdperk der ziekte aan (2).

(1) Aretaeus hield het daarvoor dat lavementen de aderlating, wanneer deze tegenaan ge wezen was, konden vervangen (de curatione morb. acutor. Lib. II. cap. I.J. HetzelMe gevoelen heeft Eisenmann.

(2j Laenxec verkiest liever, de Spaanschevliegenpleisters aan Je dijen te leggen; hunne aanwending op de borst zou, naar zijn gevoelen, het gevoel van verstikkiug vermeerderen en de bewegingen der borst juist op dien tijd verhinderen, waarop de zieke al zijne inademingskrachten moet inspannen, om niet te stikken (!!)•

Sluiten