Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

achtig worden der longontsteking; de gemaklievende knoeijers schuiven met dien banalen naam die gevallen van zich af, waarin groote of kleinere groepen van verschijnselen niet bij het gewone beeld van synochale terugwerking passen; dikwijls is er alleen het bijkomen van ijlhoofdigheid, van slaapzucht, van droogworden der tong, of van eenen kleinen onderdrukten pols, of van zinken der krachten, of van loodkleur, aardvaalworden des gelaats enz. noodig, om eene zenuwachtige longontsteking in den zin van van het geneeskundig gemeen uit te maken. Men zou deze zinnelooze wartaal, die ook bij het publiek aangenomen is, om de gevaarlijkheiden ongeneeslijkheid eener ziekte aan te duiden, kunnen laten berusten, zoo niet ook hier weder de vloek van eene verwarde en ongepaste naamtoepassing daardoor voelbaar werd, dat de allerschadelijkste gevolgen in de behandeling daaruit voortvloeijen. Hoe ver ook de tijd van het Brownianismus reeds achter ons ligt, is heden nog het wachtwoord »zenuwachtig" voor velen het sein, om met volle ladingen de batterijen der prikkelende middelen tegen de ziekte te laten spelen. Maar nergens kan daardoor grootere schade aangerigt worden, dan ia de longontsteking en daarom is het noodzakelijk, naauwkeurig de gevallen te onderscheiden, die niet zelden onder den veel omvattenden naam van zenuwachtig met eikanderen dooreen geward worden.

§ 782. Wij hebben reeds boven aangetoond, dat eene uitgestrekte uitbreiding der hepatisatie, of ontsteking van beide longen, kortom, de hoogste uitgebreidheid en hevigheid der longontsteking, door dat zij den terugvloed van het aderlijk bloed uit het hoofd naar het regter hart verhindert en onvolledigheid van het bloedverzuringsbedrijf in de opgestopte longen te weeg brengt, door onderdukking en kleinheid, zelfs onregelmatigheid van den pols, ijlen, slaapzucht, algemeene nederdrukking der krachten, den belemmerenden invloed op den bloedsomloop en de levensverrigtingen kan kenbaar maken. Welke schade in zulk een geval door een prikkelende geneeswijze aan den lijder kan toegebragt worden, spreekt van zelf zonder verder betoog. Deze zijn de gevallen, waarin vaak eene koene of meer aderlatingen de zoogenoemde zenuwkoorts snel in eene synochale of erethische veranderen. De gang der ziekte en de natuurkundige kenteekenen zullen den oplettenden waarnemer omtrent den waren aard der bovengemelde verschijnselen en omtrent de daartegen noodzakelijke wijze van behandeling niet lang in twijfel laten. De uitdrukking » zenuwachtige longontsteking" is hier onzin.

§ 783. Wij hebben voorts reeds vroeger vermeld, dat vele individus in bijna iedere ziekte met koorts, inzonderheid bij longontsteking, uit idiosyncrasie of uit groote prikkelbaarheid des zenuwstelsels, ijlen. De behandeling der longontsteking wordt door deze zamenstelling niet belangrijk gewijzigd ; men moet bloed ontlasten en hoogstens zal men somwijlen aanleiding vinden, om met bedarende middelen die overmatige prikkelbaarheid tegen te gaan. Prikkelende middelen zouden daarentegen in zulk een geval duidelijk schade doen. Ook hier past het woord » zenuwachtige longontsteking" niet; want de longontsteking is niet zenuwachtig, maar het individu, in hetwelk de longontsteking haren zetel heeft gevestigd, is van een prikkelbaar gestel.

§ 784. Was de door longontsteking aangetaste zieke reeds vóór de tegen-

Sluiten