Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

inwendig pijnstillende en olieachtige middelen, om deze zamenstelling weg te nemen, de aanwending van het braakmiddel voorafgaan. Over de behandeling van de etterborst als naziekte is reeds elders gesproken.

D) PLEUROPNEUMONIA. RHEUMATICA. (RHEUMATISCHE LONGONTSTEKING).

§ 818. Eisenmakn houdt de meeste bij ons voorkomende longontstekingen alleen voor synochale rheumatische aandoeningen der longen, en erkent als zoogenoemde ware ontstekingen alleen die toestanden, welke ten gevolge van werktuigelijke invloeden in eene overigens gezonde bewerktuiging ontstaan. Hoe ik ook de door hem hiervoor hijeengebragte gronden heb overwogen, hebben zij mij toch noch van de aangenomene uitgestrektheid van het begrip rheumatismus, noch van de doelmatigheid eener zoo naauwe beperking van het begrip ontsteking kunnen overtuigen. In het bijzonder kan ik, ten opzigte van de longontsteking, niet toegeven, dat, gelijk Eisenman» wil, andere dan de enkel in eenen meer beperkten en gewonen zin voor rheumatisch doorgaande longontstekingen soms metastatisch, soms door verbreiding zich uit andere rheumatische ziekten ontwikkelen, en voor dezelfde middelen wijken als andere rheumatische ziekten. Ik geloof veeleer, dat er eene in eenen overmaat van vezelstof in de bloedmassa bestaande, acute ontmenging des bloeds bestaat, die den naam van ontstekingachtig verdient, die door de zoogenoemde ontstekingachtige epidemische ziektegesteldheid wordt voortgebragt, en het veelvuldigst in de longen onder den gewonen vorm van acute longontsteking post vat. En onder rheumatische longontsteking begrijp ik het postvatten van eenen rheumatischen aanleg in de borstingewanden.

Verse h ij nselen.

§ 819. De rheumatische aanleg plaatst zich meest in het celweefsel der tusschenribsspieren, in het borstvlies, zeldzamer, of ten minsten meestal alleen uit secundaire medeaandoening, in het longweefsel zelf. Men vindt dus in de beschrijvingen der rheumatische borstontsteking meer de teekenen van tusschenribbige spierontsteking en van pleuris, dan die van eigenlijke longontsteking terug. Karakteristiek is voor de rheumatische longontsteking de gelijktijdigheid, of het afwisselen van rheumatische pijnen in andere deelen met de plaatselijke borstverschijnselen. Gewoonlijk gaan er rheumatische aandoeningen van andere deelen vooraf, de zieke is door zijne individualiteit daartoe geneigd , aan dezelve gewoonlijk onderhevig; de rheumatische ziektegesteldheid is heerschend. Maar ook plaatselijk drukt zich het rheumatisch karakter van het borstlijden niet alleen in het specifiek aantasten van de spieren en van het borstvlies uit, waardoor de beweging van de borstkas, van de armen, uitwendige aanraking en drukking op de tusschenribsruimten pijnlijk wordt, maar ook inzonderheid in de dwalende, van de eene plaats der borst naar de andere zwervende hoedanigheid van de pijn. Somwijlen wisselt het rheumatisch lijden met dat van andere deelen af; pijn, benaauwdheid, hoest verdwijnen, wanneer de rheumatische stof op de ledematen over-

Sluiten