Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

gende ademhaling, koorts, vermagering; de fluimen worden gewoonlijk ingeslikt en zelden kopt er bloedspuwing bij. Bij kinderen -verloopt de ziekte dikwijls zeer langzaam , zoodat zij eerst in de jaren der huwbaarheid doodelijk wordt. — Ook bij bejaarden heeft de longtering een veel langzamer beloop, dan in den middelbaren leeftijd. De longtering bij bejaarden is meestal een nasleep uit vroegere levensjaren.

§ 1104. Het vrouwelijk geslacht schijnt een eenigzins grooler contingent tot het getal der aan tering vallende slagtoffers te leveren, dan het mannelijk ; echter is dit verschil geenszins belangrijk.

§ 1105. De bewerktuiging moet in eenen zekeren toestand verkeeren, zoo door plaatselijk of opwekkende werkende invloeden het ontstaan van longtering mogelijk zal worden. Deze gezamenlijke toestand der bewerktuiging , die één kan zijn met de beginnende ziekte zelve , heeft men aanleg-, tuberculeusen aanleg genoemd. Deze aanleg is aangeboren, overgeërfd, of hij ontstaat later door ziekten, ondoelmatige levenswijze, slechte voeding, woning, beslotene lucht, nederdrukkende gemoedsaandoeningen enz.; zij is alsdan verkregen. De aangeboren aanleg openbaart zich in den klierzieken en borstzwakken habitus en daaromtrent vergelijke men het in Deel I. bladz. 216 en 221 gezegde. Dat, wat men aanleg noemt, kan in een gegeven geval reeds zoo zeer zelf ziekte zijn, dat er volstrekt geene of slechts zeer geringe medewerkende oorzaken noodig zijn, om de longtering tot duidelijke uitbarsting te brengen. Dit heeft men constitutionele longtering genoemd in tegenoverstelling van die gevallen, waarin de ziekte niet als een erfelijk deel der oorspronkelijke bewerktuiging beschouwd kon worden, maar uit latere, het gestel van lieverlede of snel omstemmende invloeden moest ontstaan zijn. Waarin nu deze eigenaardige hoedanigheid van de geheele bewerktuiging bestaat, óf in eene tegennatuurlijke zwakte en teerheid des weefsels, óf in eene bijzondere menging der vochten, óf in eene ziekelijke zenuwprikkelbaarheid, óf in eene onevenredigheid van de ontwikkeling der verschillende bewerktuigde stelsels onder elkander enz. —• dit ligt nog in het onzekere.

Merkwaardig is de veelmaals bevestigde waarneming, dat jongere kinderen van teringachtige ouders veelvuldiger het offer van tuberkelzucht worden , dan de eerstgeborenen. Somtijds ontwikkelt de ziekte zich bij alle individus derzelfde familie eerst op eenen zekeren leeftijd.

$ 1106. Er bestaat een slagaderlijk en aderlijk gestel des ligchaams , dat op den klierzieken habitus en de klierziekte zijn kenmerk drukt, uit welke vereeniging de floride en torpide speelsoort dezer kwaadsappigheid ontspringt (Deel I. bladz. 216). Deze vereeniging vindt men ook in de longtering weder en men heeft vandaar eene phthisis arteriosa en venosa onderscheiden (Röscn). Het uit het gestel oorspronkelijk algemeen karakter der bewerktuigde werkzaamheden kan niet zonder invloed blijven op het voorkomen en het beloop dezer ziekte, en deze onderscheiding is werkelijk door de ondervinding geregtvaardigd. Individus, bij welke het slagaderstelsel den boventoon heeft, onderscheiden zich door hooge roodheid der wangen, die zij bijna gedurende het geheele beloop der ziekte niet verliezen; tusschenloopende ontstekingen, bloedingen zijn bij dezelve veel menigvuldiger; de tuberkelzucht verloopt dikwijls acuut, onder sterke koortsverschijnselen. Bij voorwerpen met een

Sluiten