Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

hare opvolgende ziekten, dan de mazelen. De teekenen van luchtbuisontsteking vormen van het begin af aan eene hoofdgroep onder de verschijnselen van dit ziekteproces. Dit uitslag breekt niet uit zoo als het moet, of blijft niet op de huid zitten, terwijl de borstverschijnselen zeer hevig zijn; deze duren voort en gaan in de verschijnselen van longtering over. Of het uitslag doorloopt zijne tijdperken regelmatig; met deszelfs uitdooving verdwijnt echter het borstlijden niet, er ontwikkelt zich longtering. De afschilfering kan ontbreken en in plaats daarvan doen zich verschijnselen van tuberkels in de longen op. Het uitbotten en het vervellen kunnen schijnbaar regelmatig^ voortgaan en de tuberkelzucht toch het onmiddellijk gevolg zijn" in sommige epidemien is deze treurige afloop der mazelen menigvuldiger, dan op andere tijden.

De mazeltering zou ligt aan het voorafgaan der mazelen te herkennen zijn. Maar kunnen de tuberkels niet reeds vóór de mazelen aanwezig en de oorzaak van hun ongeregeld beloop geweest zijn? Er zijn zeker°vele gevallen, waarin vóór het uitbotten der mazelen ieder spoor eener borstziekte of eener gestoorde gezondheid ontbrak. Volgens Scdönieik zijn de uiterst hevige hoest, het niet zelden onder neiging tot braken plaats grijpende uitwerpen van aanzienlijke hoeveelheid helder, eiwitachtig slijm, de hevige koorts onderscheidend voor exanthematische tuberkels. Somtijds blijft de hoest bij mazeltuberkels tot aan het einde der ziekte droog; dikwijls zwellen de oorklieren of andere klieren op; veelvuldig braken.

$1115. De tering der pokken ontstaat vast dikwijls uit lobulaire longontsteking, zeldzamer uit tuberkels.

§ 1110. Autenrietii meent de tering zeer vaak na verdreven schurft, en zoowel hij, als Sciiönlein , meenen haar onder eenen eigenaardigen vorm te hebben waargenomen. Haar beloop zou slepend zijn (Portal zag daarentegen teringen uit deze oorzaak snel verloopen). Zij zou lang door antipsorica, zwavelbaden, fontanellen, kunstbaden geneeslijk zijn. Onderscheidend zijn aanvankelijk de zenuwachtige verschijnselen, van tijd tot tijd aanvallen van aamborstigheid, vooral tegen den avond met toesnoering van de borst; de aanval eindigt na *—£ uur met opschrapen van een weinig slijm , dikwijls met koren tot braken; somwijlen gelijken de aanvallen op den hysterischen globus. Bleek, morsig uitzien der zieken, gemeenlijk eenige zuchtige zwelling^ des gelaats en der onderste ledematen. Altijd daarbij maaglijden, drukking in den bovenbuik; oprispen, zelfs braken, vooral des morgens. Langzamerhand, dikwijls • eerst na verscheidene weken, maanden, vertoonen zich steken in de borst, daarbij hoest, die van lieverlede blijft aanhouden, en waarmede karakteristieke fluimen, uit kleine grijsgeelachtige, bijna op drek gelijkende, in speeksel zwemmende klompjes worden uitgewoipen (1). De teringkoorts is minder hevig. Volgens Autenrietii komt de schurfttering alleen bij jonge mannen in den bloei des levens voor; hij zag haar bij individus zonder eenigen teringachtigen habitus, Autenrietii brengt waarnemingen ten bewijze zijner beweringen bij (2), die mij niet kunnen

tl) Waardoor onderscheiden zich deze klompjes van de gewone tnberculense , kaasachtige slakjes?

(2) Verg. deszelfs Versuche. Bd. I S. 261 volgg.

Sluiten