Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

heldere van den toon, dan op zijne sterkte; sterker, luider is hij vaak bij verwijding met onverdikte of verdikte hartwanden. Hope vond het hart dikwijls buitengemeen verwijd en verdund en toch den eersten toon zwak. Dit is begrijpelijk, wanneer men bedenkt, dat de sterkte van den eersten toon van de mate van kracht der zamentrekking van het hart afhangt; eene zwakke zamentrekking, zoo als die in een verwijd en verdund hart mogelijk is , kan geenen sterken toon voortbrengen. Eindelijk worden de harttoouen dikwijls door gelijktijdige gebreken der klapvliezen veranderd en in valsche geruisehen veranderd. Omtrent deze onbepaaldheid van het karakter der harttoouen zijn de meeste waarnemers (Cuomel, Piorry , Skoda) het eens (1). Gelijke uitzonderingen lijdt de regel, dat de toonen van een verdund hart op eene veel grootere vlakte, op de regter zijde der borst, op de linker, en zelfs op de regter zijde van den rug hoorbaar zijn, en dat de ruimte, waarin men de harttoonen hoort, ongeveer met den omvang vau het deel overeenstemt. Maar op deze uitbreiding der harttoonen heeft de ligging van het hart, zijne nabijheid tot of verwijdering van de borstwanden, de magerheid of dikte van het voorwerp, de wijdte of naauwte van zijne borstkas, invloed; ondoordringbaar geworden longen laten den toon van een klein hart op den rug waarnemen; de toonen van een hart, dat zich krachtig zamentrekt, hoort men in de geheele uitgestrektheid van de borst en omgekeerd ; dus mag men de sterkere uitbreiding der harttoonen geenszins altijd voor een stellig teeken van hartverwijding aannemen. Uit hoofde van de kortheid van den eersten harttoon bij verwijding is de tusschenpoos verlengd.

§ 143. Kan men de verwijding van de linker en die van de regter kamer, en eindelijk de verwijding der boezems afzonderlijk onderscheiden? Corvisart noemde als verschijnselen van de verwijding der linker kamer eenen weeken en zwakken pols, zwakke, doffe hartkloppingen (de hand voelt, volgens hem, een week ligchaam, dat de ribben opheft en niet met eenen snellen droogen slag aanslaat). Volgens Laennec is de heldere, luide harttoon, wanneer hij aan de linker zijde tusschen de kraakbeenderen der 5de tot 7de rib hoorbaar is, het eenig zeker teeken van verwijding der linker kamer. De verwijding der regter kamer vertoont, volgens Corvisart, dezelfde kenmerken in pols en hartslag , die iets meer regts onder het borstbeen en in den bovenbuik hoorbaar zijn. De toevallen van verstikking, de neiging tot weiuitstortingen zijn aanzienlijker dan bij aandoening der linker kamer, bloedspuwing is veelvuldiger, de blaauwheid der gelaatskleur klimt vaak tot eene zwartblaauwe kleur. Laejciec houdt de hebbelijke zwelling der uitwendige strotaderen voor het meest bestendig dubbelzinnig teeken van de verwijding der regter hartholten; pathognomonisch zou de geruischmakende eerste harttoon onder het onderste gedeelte des borstbeens zijn. Wij behoe. ven niet te zeggen, tot hoeveel dwalingen deze onderscheidingsteekenen aanleiding kunnen geven; de door Corvisart vermelde teekenen kunnen in de aandoening van de eene en de andere helft van het hart voorkomen en niet minder bedriegelijk is de bepaling van de plaats, waar men de hart-

(1) » De toonen of geruischen zijn even als bij hypertrophie met verwijding óf luid, óf zwak , óf geheel niet hoorbaar; zij kunnen alleen in de hartstreek of op alle plaatsen der borst waargenomen worden, of zij worden door geruischen vervangen" (Skoda).

Sluiten