Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

somwijlen volgen rheumatische aandoeningen van andere deelen op de hartziekte.

§ 231. Wordt de uitgezweete stof niet opgeslorpt, dan blijven de natuurkundige verschijnselen der uitstorting, de belemmerde ademhaling, de onregelmatige bewegingen van het hart, de kleine nalatende pols onveranderd; er voegen zich spoedig zuchtige zwellingen der ledematen bij, de pisafscheiding neemt af. Ot de stolbare lympha bewerktuigt zich en vormt eene blijvende vergroeijing van het hart met het hartezakje.

De herkenning eener aangroeijing van het hart is moeijelijk. Aanzienlijke aangroeijingen bestaan vaak, zonder ziekelijke verschijnselen te veroorzaken men vindt ze in lijken van individus, die staande het leven niet over stoornis in de werktuigen van den bloedsomloop of van de ademhaling hadden geklaagd. De aangroeijing veroorzaakt alleen dan ziekelijke verschijnselen, wanneer zij werkelijk de beweging van het hart belemmert, dus inzonderheid, wanneer zij de hartspits vastlegt. De aangroeijing sleept spoedig hypertrophie van het hart na zich en de verschijnselen van beide toestanden vermengen zich met elkander. Het teeken, dat Sanders als karakteristiek voor aangroeijing van het hart met het hartezakje heeft opgegeven, de zigtbare golfsgewijze beweging in den bovenbuik, wordt juist even dikwijls bij liypertrophie van het hart gevonden; Laexkec, Hope, Bquilland, Skoda en Kolletschka nemen dit teeken niet aan (1). Volgens Hope maakt zich bij aangroeijing een afgebrokene snorrende stoot merkbaar, vooral waar gelijktijdig hypertrophie en verwijding van het hart aanwezig is; de terugstoot, die de uitzetting van het hart vergezelt, zou somtijds even krachtig zijn als de eerste; men kan voelen, dat het hart bij eiken stoot in onmiddellijke aanraking met den borstwand komt. Williams heeft te vergeefs naar de stootende beweging gezocht; maar men kon, wanneer het hart zeer naauw aan den borstwand gehecht was, de hartbewegingen veel naauwkeuriger en uitgebreider voelen, en , daar bij elke zamentrekking van het hart de tusschenribsruimten naar binnen worden getrokken, ook zien; deze bewegingen grijpen altijd digt aan den borstwand plaats; de borstwand, in plaats van als gewoonlijk bij iedere ademhaling zich naar boven en naar buiten op te heffen , sleept in al zijne bewegingen als het ware het hart met zich mede. Al deze teekenen laten omtrent het werkelijk bestaan van aangroeijingen twijfelingen over, wanneer men niet met zekerheid weet, dat er pericarditis is voorafgegaan , dat er opslorping van de uitzweeting heeft plaais gehad. Dikwijls zijn dan gelijktijdig belemmerde ademhaling, hartkloppingen, hoest zuchtige zwelling, golvende klopping in den• bovenbuik, oppervlakki» krassend of schavend geruisch, als verschijnselen der door de aangroeijin.o- veroorzaakte stoornis van den bloedsomloop aanwezig. — Ontwikkelde aan<*roeisels verhinderen geene nieuwe aanvallen van ontsteking, die dan uit de plaatselijke pijn, uit het hartkloppen, de verschijnselen der koorts en de natuurkundige teekenen herkend worden.

§ 232. Is er rijkelijk stolbaar uitzweetsel gevormd, dan houden Skoda

(1) Volgens Sanders zou ach bij vergroeijing van het hart met het hartezakje op eene veel lagere plaats, dan waar men gewoonlijk den hartstoot bemerkt, in de bovenbuikstreek eene steeds voortdurende, golvende beweging vertooncn.

7 *

Sluiten