Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zeldzamer met de ontlasting,van winden naar beneden, nog zeldzamer met braken op; dikwijls hoest en ontlasting van slijmige fluimen.

§ 332. Veelvuldigheid, en aanleiding der aanvallen. De aanvallen keeren in het begin gewoonlijk slechts in zeer lange tusschenruimten weder; dikwijls liggen daar jaren tusschen, later worden zij veclvuldiger en door de geringste aanleidingen opgewekt. De oorzaken van den aanval zijn uiterst verschillend, zoo als voor de zenuwziekten in het algemeen: inspannende beweging, klimmen op hoogten, loopen tegen den wind in, fouten in den leefregel, gemoedsbewegingen , geestinspanning , het spijsverteringsbedrijf enz. Eindelijk kan hoesten, spreken, geeuwen, niezen, kortom iedere beweging den aanval voortbrengen; de weersgesteldheid schijnt geringen invloed te hebben; in het begin grijpt het uitbreken meest over dag plaats, later ook des nachts, inzonderheid bij het ontwaken uit den eersten slaap.

§ 333. Vrije tusschentijden. In het begin der ziekte blijft meestal niet de geringste stoornis der gezondheid na het doorstaan van den aanval na; somtijds zijn van het begin af aan ook in de tusschentijden teekenen van blijvend hartlijden, hartkloppingen, onregelmatigheid van den pols enz.aanwezig, of deze voegen er zich later bij. De terugwerking der zenuwpijn op de voedingsverrigtingen veroorzaakt na eenen langeren duur der ziekte velerlei moeijelijkheden in de spijsvertering, vermagering , kwaadsappigheid, waterzucht.

Ontleedkundige kenmerken.

§ 334. Het onderzoek der organische veranderingen, die men in de lijken der aan angina pectoris gestorvenen vindt, hangt ten naauwste zamen met de beantwoording van de vraag, waarin de naaste oorzaak dezer ziekte bestaat. Forbes heeft 45 gevallen bijeen gezameld, waar de uitkomst der lijkopening aangeteekend was. Onder deze 45 gevallen waren

zonder organische ziekten 4

met organische ziekten der lever alleen .... 2 met organische ziekten van het hart of van de groo-

te vaten 39

Hieruit blijkt, dat de doodelijk eindigende zuiver functionele angina pectoris (zoo als Forbes haar noemt) tot de zeldzaamheden behoort en dat de meest gewone uitkomst der lijkopeningen uit in het oogloopende ziekten van het maaksel van het hart, of van de groote vaten, inzonderheid van de aorta bestaat. Deze veranderingen zijn uiterst verschillend en dit is de reden, dat de waarnemers nu eens in dit, dan weder in een ander organisch gebrek, de naaste oorzaak der angina pectoris meenden te herkennen. Het veelvuldigst vond inen ziekten der aorta (verbeening, verwijding), vervolgens kraakbeen- of beenvorming in de kransslagaderen van het hart, verbeening der klapvliezen, hjpertrophie en verwijding van het hart, ontsteking en zwelling in het middelvlies , vetophooping om het hart, verbeening der ribbekraakbeenderen, vergroeijing van het hart met het hartezakje, physconie der onderbuiksingewanden, variceuse verwijding der hartaderen, longziekte, borstwaterzucht enz. Geene dezer veranderingen, die even zoo dikwijls bij angina pectoris gemist worden en niet minder dikwijls aanwezig zijn, zonder dezen toestand voort te brengen, bevat de ware oorzaak der ziekte, ofschoon men moet toegeven, dat zij als afzonderlijke factoren mede in rekening kunnen komen.

Sluiten