is toegevoegd aan uw favorieten.

Iets over Oud-Batavia

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

En weldra verrees langs de Noordwijkervaart, een rij groote woonhuizen Onder het Engelsch Tusschenbestuur bouwde de rijke handelsman Hope hier het tegenwoordig Paleis, dat later door ons Gouvernement ter huisvesting van den Gouverneur-Generaal werd ingehuurd en ten slotte gekocht — het heeft een bovenverdieping gehad, welke later uit vrees voor aardbeving is afgebroken. En iets verder woonde omstreeks 1820 de Resident van Batavia in het gebouw, waar thans het Departement van Binnenlandsch Bestuur is gehuisvest.

Aldus onstond de bovenstad Weltevreden.

De moeizame opkomst van modern Batavia te schetsen ligt niet in mijn bestek: het was mij te doen om eene herinnering op te roepen aan het Batavia der Compagnie, de Hollandsche stad in Zuid-Oost-Azië, welke zulk een groote rol heeft gespeeld op het tooneel van den wereldhandel en in de ontwikkeling van het onder onze hoede staande eilandenrijk Insulinde.

De mensch van de Twintigste Eeuw is geen geschiedenis-man meer; hij heeft het veel te druk met allerlei zaken van dadelijk belang Ook is het niet alles even mooi, wat het verleden ons leert, en ten slotte is onze historie als wereldmacht, zeide Seeley, „a lesson of resignation". Dit is alles waar, doch ten deele. Want wij zijn menschen niet alleen van het heden of van de toekomst, maar ook van het verleden, en niet zonder schade aan zich zelf zou de moderne mensch om dit verleden zich niet bekommeren of het willen uitwisschen, en eene hyper critische historie-beschouwing zou te kort doen aan ons rechtmatig zelfgevoel als koloniseerend volk: onbillijk is het onze moderne beschouwingen tot enkelen maatstaf te bezigen bij de beoordeeling van het verleden.

Wij hebben ons in Indië en op Java gevestigd krachtens het ongeschreven recht voor iedereen om, waar ter wereld ook, een nuttig, een voor de gansche inenschheid van groote beschavende beteekenis zijnd groot handelsbedrijf uit te oefenen. De bijzondere omstandigheden van tijd, land en volkeren hebben er toe geleid dat deze aanraking tusschen West en Oost een bijwijlen hevig karakter van strijd, onderwerping en belangenbevrediging ten gunste van het Westen heeft gedragen. De V. O. I. C. trad in de plaats der overwonnen vorsten en zij heeft het nooit voor niets gedaan, maar zij handhaafde ten minste zoo lang mogelijk orde en rust, legde

1) Plakaatb XVI blz. 59 Voltooid in 1814.