is toegevoegd aan uw favorieten.

De Europeesche oorlog

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

meerderheid onzer leefde in het begin van de Julimaand nog in volle gerustheid. Eerst Oostenrijk's ultimatum aan Servië, in de laatste week van Juli, begon eenige zorg te wekken. Maar tusschen Oostenrijk en Servië had het al zoo dikwijls gespannen, dat men ook nu nog het ergste niet vreesde; de Europeesche diplomatie, die zich in de laatste jaren zoo loffelijk van hare taak had gekweten en met name bij de Balkan-oorlogen den brand had weten te beperken, zou ook ditmaal het vuurtje wel blusschen, in elk geval zorgen dat er geen vonken oversloegen naar het overige deel van Europa; Sir Edward Grey, de opperbrandmeester, was reeds ijverig in de weer. Totdat plotseling, als door een stormwind aangeblazen, het vuurtje aanwakkerde tot een geweldigen brand; voordat de verbijsterde menschheid zich rekenschap kon geven, wat er eigenlijk gebeurde, stond Europa aan alle hoeken in brand; de Oosten rij ksch-Servische quaestie bracht Duitschland en Oostenrijk in oorlog met Rusland, Frankrijk en Engeland.

In de ontroering van de eerste dagen dacht elk in de eerste plaats om het lot van zijn eigen volk, velen misschien ook om hun dierbaar zelf; maar toen de eerste schrik voorbij was en men tot bezinning kwam, rees al spoedig de vraag: vanwaar dit alles? hoe is deze ontzettende ramp over Europa gekomen? wie draagt de verantwoordelijkheid voor de zee van ellende, die zich over de menschheid gaat uitstorten ?

Bij velen was dit, bewust of onbewust, een behoefte om den ziedenden haat, dien zij koesterden tegen den oorlog, als zaaier van dood en ellende, als vernietiger van alles wat de cultuur moeizaam had opgebouwd, als verwoester van het economisch leven, als verstoorder ook van hun eigen rust en veiligheid, te kunnen richten tegen één persoon of tegen bepaalde mensehen.

Werkelijk zijn er een aantal, een betrekkelijk gering aantal menscheri aan te wijzen: vorsten, staatslieden, militairen, financiers, van wie het in de laatste weken van Juli heeft afgehangen, of er een Europeesche oorlog zou komen, ja dan neen. Deze Europeesche oorlog had ook nog kunnen uitblijven, wanneer sommigen van de bedoelde personen anders