is toegevoegd aan uw favorieten.

De Europeesche oorlog

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

dra een lid van de alliantie een hooggaand verschil van belangen kreeg met een lid der entente; de Marokkoquaestie tusschen Frankrijk en Duitschland heeft meer dan eens Europa tot aan den rand van het oorlogsgevaar gebracht; Europa — want juist dit was het benauwende, dat een oorlog tusschen twee van de groote mogendheden ook hare bondgenooten in den strijd zou betrekken, misschien naar aanleiding van een geschil, dat hen gansch niet raakte. ^— Gewapende vrede — zoo is het jarenlang geweest; vrede, f maar met een toerusting ten oorlog, die elk jaar meer volmaakt werd, zóó volmaakt, dat bij wie deze legers en vloten bestuurden, de lust moest stijgen om ze eindelijk eens voor het bestemde doel te gebruiken; dat een regeering, die in de diplomatie werd overtroefd, de handen jeukten om het spel te forceeren met behulp van hare militaire macht; dat ook uit de rijen der burgers — wij denken aan de ,/All-Deutschen' , na Agadir — de wensch opkwam, dat eindelijk het zwaard zou worden getrokken en het recht van den sterkste zou beslissen.

Gewapende vrede — totdat, in den zomer van 1914, de beslissing viel, die de hel over Europa heeft losgelaten. Een beslissing, waarvoor geen enkele regeering de verantwoordelijkheid op zich durft nemen, die elk aan de ander toekaatst, en waarvoor eigenlijk ook elk evenzeer de verantwoording draagt, onverschillig wie er aanleiding toe gaf dat juist nu, in dezen zomer, de strijd ontbrandde. Een verantwoordelijkheid, die ten slotte drukt op alle groote natiën, omdat zij niet den weg hebben weten te vinden, hare onderlinge geschillen tot oplossing te brengen met redelijke middelen, maar de beslissing in allerlaatste instantie overlaten aan het recht van den sterkste.

Onze gedachten gaan terug naar het slagveld in Noord1 rankrijk, waar nu, op het oogenblik dat wij deze bladzijden besluiten, reeds twaalf dagen lang, onder storm- en regenvlagen, de geweldige worsteling wordt voortgezet, in artillerieduel na artillerie-duel, in stormloop na stormloop op ver-