Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Een concessionaris zal voor de inzameling \an djeloetoeng met hetzelfde Inlandsche personeel moeten werken, dat zich nu voor rekening van opkoopers met dien arbeid bezig houdt, en de bepaling van het loon dezer inzamelaars onder hem aan dezelfde eischen onderworpen zijn als thans onder het stelsel van vrijen opkoop.'De massa, die per dag gewonnen wordt, geeft daarbij den doorslag. Wanneer aan den Inlandschen inzamelaar niet meer dan 10 a 20 cents per kilo betaald kan worden, beheerscht deze prijs onder een concessionaris niet mindar dan onder een opkooper de bewerking der boomen. Nu draait alles om de vraag, of een tapper 30 of 40 kilo per dag kan winnen; onder een concessionaris zal deze vraag niet minder de spil zijn, waarom de exploitatie zich beweegt. De Inlandsche tapper heeft deze vraag op zijne manier opgelost, d. i. met opoffering van de boomen, en voorshands is deze manier nog de eenig mogelijke. Djeloetoengboomen zóó te tappen, dat de geit en de kool beiden gespaard worden, d. w. z. zóó, dat zij geen schade lijden en den tapper tegelijkertijd een genoegzaam loonend bedrijf opleveren, is een technisch probleem, waarvan de mogelijkheid nog alles behalve vaststaat. Het wacht nog steeds op zijne oplossing.

Wel heeft men zich in Borneo van bestuurswege aan pogingen in die richting gewaagd: men heeft daar onverrichterzake weêr van afgezien, toen men bemerkte, dat men het met de gewenschte zorgvuldige werkwijs niet verder kon brengen dan een oogst van 5 a 6 kilo djeloetoeng per dag, veel te weinig om het werk loonend te maken. Landbouw schijnt echter zijn hoop gevestigd te hebben op Serawak. In Serawak, zegt het, tapt men wel de djeloetoengboomen zonder ze dood te maken: bij ons kan het dus ook. De practici

Sluiten