Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

erfgo'ed dat haar zal toelaten krachtig te handelen, door instellingen vari allen aard, op de verstandelijke, zedelijke en stoffelijke ontwikkeling van allen en van ieder harer leden.

En dank aan deze vorderingen zal men niet alleen den intrest en de rente zien verdwijnen, opgeslorpt door de gemeenschap, maai ook den vergeldingsvorm die men het loonstelsel noemt. Voorzeker is het mogelijk te denken dat dit stelsel gehandhaafd blijve in collectivistisch regiem : de arbeiders van M. Vandenpeereboom of dezen die in Vooruit arbeiden onder de bevelen van mijn vriend Eduard Anseele, zijn zoowel loontrekkenden als de vrouwen der gentsche vlasfabrieken of de metaalbewerkers v^n de VieilleMontagne. Ons ideaal kan echter niet zijn eene gemeenschappelijke organisatie van den arbeid alleen, die de vormen der huidige nijverheid zou eerbiedigen. Wij streven vurig naar de zedelijke verbeteringen die de samenwerking van alle voortbrengers vooreerst zullen mogelijk maken, en misschien ook — want er is geen ideaal dat niet kan worden verwezenlijkt door de toekomst de anarchistische gemeenschap, overvloeiende van broederlijkheid en van rijkdommen, waar elkeen, vei'richtende wat hem goeddunkt, als te Thélème, zou geven volgens zijne krachten en zou nemen volgens zijne behoeften.

Maar om tot daar te komen, moeten de zoo overoude en nog zoo onbeschaafde herseiilobben oneindig ontwikkeld en verfijnd worden. En het is aan onmiddelijke stoffelijke hervormingen dat men de eerste hoofdbestanddeelen dezer hervorming moet vragen ; opdat zuiver bloed naar de hersenen vloeie is er eene voldoende voeding van noode : scheppen wij samenwerkende maatschappijen ; opdat de menschen kunnen minnen en denken, moet er vrije tijd zijn: verminderen wij de werkuren ; opdat de uitspanningsuren met vrucht worden gebezigd, is het van noode dat de arbeiders niet verbeest zijn door den genever. Welnu kost wat kost moeten de drankstokers onteigend worden, moet het alcoolmonopolium worden ingericht, moet men trapsgewijze de voorbrengst van den alcool verminderen. Dit zal geld gewonnen zijn : de millioenen die den Staat zal uitgeven om te beletten dat men nog drinkt zullen niets zijn tegenover de millioenen die men heden verteert om zijn verdriet te verdrinken, om zijné ellende te vergeten of om te beletten dat de maag van honger schreeuwt.

Men moet rekening houden met de zedelijke vormveranderingen die zullen voortvloeien uit deze hervormingen en uit al deze die de vorderingen van het collectivistisch socialisme volgen of er mede gepaard gaan, om naar juiste waarde de sombere voorspellingen

Sluiten