is toegevoegd aan uw favorieten.

Borneo-expeditie

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

5°3

water liggende steenen grooter zijn. Bij de karangans blijft dikwijls in de smalle vaargeul een boomstam, dien de stroom afvoerde, vastzitten en dit kan tot ophoopingen van drijfhout aanleiding geven, die het op- en afvaren van de riam zeer kunnen bemoeielijken.

Stroomaf glijdt men de meeste riams los af, waarbij een man op de voorplecht met een langen stok de richting van het vaartuig beheerscht en alle groote steenen en boomstammen ontwijkt. Kent deze stuurman de riam en de ligging der steenen daarin niet, dan is de kans steeds vrij groot, dat het vaartuig omslaat. Zoo de riam hoog en de stroom zeer sterk is, worden zoowel aan de voorpunt als aan de achterpunt van het vaartuig rotantouwen bevestigd, die vastgehouden worden door de mannen die op de rolsteenbank met het vaartuig medeloopen. Zoo doende, wordt de kans op ongelukken zeer klein, doch de inlanders' gaan, om het tijdverlies en den meerderen arbeid aan deze methode verbonden, hiertoe slechts ongaarne over.

Het hier geschetste type van karangans wordt echter veelal door andere invloeden gewijzigd, die ingelijks karangans kunnen doen ontstaan.

B. Zoo zal iedere hindernis in het water aanleiding geven

tot bezinking en ophooping van steenen daar tegen en daar achter, evenals op het strand ieder voorwerp, waar het zand tegen aanstuift, miniatuur-duintjes kan doen ontstaan.

Iedere uit het water uitstekende rots kan het middelpunt \ an eene ophooping worden, die, indien zij dicht bij den oevei ligt, allicht tot een karangan, midden in den stroom echter tot een poelau karangan wordt. Evenals aan het strand het zand, dat tegen een voorwerp opstuift een zand-talud vormt, lang en zacht o-looiend oploopend tot aan den top van het voorwerp, echter achter het voorwerp snel dalend, zoo zien wij ook hier, hoe aan een in de rivier gelegen rots of rotseiland zich stroomop een langgerekte karangan vasthecht, welke het eiland verder met een smallen zoom van rolsteenen omgeeft en stroomafwaarts vrij snel onder het water verdwijnt (fig. 78)- Uiterst menigvuldig komen in den bovenloop der rivieren dergelijke rotsen of rotseilanden