is toegevoegd aan uw favorieten.

In Centraal Borneo

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Terwijl de loesoeng vooral door de sterk schilferende huid aan den zieke een witachtige kleur verleent, zien zij er na genezing roetachtig uit, een kleur, die anders onder de Bahau's niet voorkomt en die men onmiddellijk herkent. Een plek loesoeng, die ik in Sambas met sublimaatoplossing genezen had, vertoonde dezelfde kleur.

Het best beviel mij echter joodtinctuur voor de bestrijding dezer ziekte en de huid der Dajaks kan daar beter tegen dan die der meeste Europeanen.

Andere behandelingswijzen der Kajans bestaan nog in het bloedonttrekken, tatouëeren en massage. Vooral op pijnlijke, gezwollen plekken past men de beide eerste toe.

Het bloedonttrekken geschiedt door het maken van korte scarificaties in grooten getale met een puntig mesje, de bloeding laat men van zelf ophouden; bloedstelpende middelen zag ik niet. Het aanbrengen van kleine tatouëeringsfiguren werkt waarschijnlijk op dezelfde wijze op het ontstoken deel in als de bloedsonttrekking.

Bij buikpijn en rugpijn wendt men vooral massage aan, dat meer in een kneden bestaat dan in een wrijven. Het zijn vooral de dajoeng, die zich daarmede evenals met het bloedonttrekken, bezig houden; enkelen hebben daarin een zekere vermaardheid verkregen.

Tegenover wonden staan zij hulpeloos en houden die slechts rein met water en kapok; ernstige bloedingen weet men niet te stillen. Alleen heeft men het zoover gebracht, dat een gescheurde oorlel door opnieuw wondmaken en deze wondvlakten op elkaar te binden, opnieuw aan elkaar groeien kan.

Bij bevallingen is het kneden van den buik met de handen de eenige hulp, die men weet aan te brengen. Hevige bloedingen zijn lethaal, als die van zelf niet ophouden.

Vervormingen brengen de Bahau's niet veel aan hun lichaam aan; het meest in het oog vallend zijn de groote oorlellen en de uitgeholde (Mendalam) of afgezaagde (Bloeöe) tanden. Zoodra de jonge mannen beginnen te denken, der jonge schoonen liet hof te maken, moeten zij vooraf eene operatie aan hun penis ondergaan, zooals die op pag. 68 beschreven is. Het daar bedoelde metalen staafje wordt oetang genoemd.